Αρχείο ετικέτας Συμβουλές

Κάποιες συμβουλές για την καταπολέμηση της μοναξιάς (από τον άγιο Ιγνάτιο Λογιόλα)

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΝΟ 17-10-2018Πρόσφατες έρευνες αποκάλυψαν ότι η μοναξιά στους ανθρώπους έχει λάβει διαστάσεις επιδημίας. Η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση δεν περιορίζονται σε ένα μέρος του κόσμου. Είναι μια παγκόσμια μάστιγα για την οποία έχει μιλήσει ο πάπας Φραγκίσκος:
«Δεν υπάρχουν πια στενές προσωπικές σχέσεις. Ο σημερινός πολιτισμός φαίνεται να ενθαρρύνει τους ανθρώπους να μην δένονται με τίποτα ή με κανέναν και να μην εμπιστεύονται… Στη ρίζα τόσων πολλών σύγχρονων καταστάσεων βρίσκεται ένα είδος φτωχοποίησης που γεννιέται από μια ευρέως διαδεδομένη και ριζική έννοια της μοναξιάς. Κυνηγώντας την τελευταία τάση, συσσωρεύοντας «φίλους» στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης, παγιδευόμαστε σ’ αυτό που έχει να μας προσφέρει η σύγχρονη κοινωνία. Η μοναξιά με τον φόβο της δέσμευσης είναι μια απεριόριστη προσπάθεια να νιώσουμε ότι μας αναγνωρίζουν» (Από την ομιλία του προς τους Επισκόπους, κατά την Παγκόσμια Συνάντηση των Οικογενειών, 2015).
Ο άγιος Ιγνάτιος Λογιόλα γνώριζε από την εμπειρία της υπέρμετρης μετάνοιας κι απονέκρωσης που βίωσε όσο βρισκόταν στην πόλη Μανρέσα, ότι η απομόνωση δεν είναι υγιής κατάσταση. Καθώς είχε στραφεί στον εσωτερικό κόσμο του και εστίαζε μόνο στις δικές του σκέψεις και σ’ εκείνα τα σημεία του εαυτού του που περιφρονούσε και δεν του άρεσαν, αμέλησε να αναγνωρίσει την αγάπη του Θεού για εκείνον. Χρόνια αργότερα, όταν ίδρυσε την Συντροφία του Ιησού, διασφάλισε ότι οι αδελφοί του θα ζούσαν πάντοτε σε κοινότητα ώστε να αποφεύγουν αυτή την παγίδα.
Ποια σοφά λόγια θα μας έλεγε σήμερα ο άγιος Ιγνάτιος, καθώς παλεύουμε μ’ αυτή την επιδημία μοναξιάς;

  1. Να ξέρεις την αξία σου.
    Ο άγιος Ιγνάτιος ανοίγει τις Πνευματικές Ασκήσεις καλώντας το άτομο που θέλει να τις κάνει, να σκεφτεί την αξία του υπό το φως της ανιδιοτελούς αγάπης του Θεού για εμάς. Ο ιησουίτης π. Mark Thibodeaux εξηγεί πολύ όμορφα: «Στοχάσου την εκπληκτική, σχεδόν απίστευτη ιδέα ότι όλα τα πράγματα της γης δημιουργήθηκαν με το δικό μου όφελος ως κριτήριο – ότι ο Θεός, δισεκατομμύρια χρόνια πριν από τη γέννησή μου, σκέφτηκε τις προσωπικές ανάγκες μου και τις μοναδικές επιθυμίες μου καθώς δημιουργούσε το σύμπαν». Αναγνώρισε ότι ο Θεός σε δημιούργησε από αγάπη για σένα, και σε τοποθέτησε στη γη αυτή τη χρονική περίοδο και σ’ αυτό το χώρο για έναν ιδιαίτερο σκοπό. Είσαι σημαντικός. Είσαι απαραίτητος.
  2. Διάκρινε την αποστολή σου.
    Ο πάπας Φραγκίσκος μας λέει: «Εγώ είμαι μια ιεραποστολή σ’ αυτή τη γη, και γι’ αυτό βρίσκομαι σ’ αυτόν τον κόσμο. Είναι ανάγκη να αναγνωρίσουμε ότι είμαστε σημαδεμένοι ανεξίτηλα από αυτή την ιεραποστολή να φωτίζουμε, να ευλογούμε, να ζωογονούμε, να εξυψώνουμε, να θεραπεύουμε, να απελευθερώνουμε» (Η Χαρά του Ευαγγελίου, #273). Στις Πνευματικές Ασκήσεις, ο άγιος Ιγνάτιος προσφέρει αποτελεσματικές μεθόδους για να μας βοηθήσει να διακρίνουμε την προσωπική μας αποστολή στη ζωή, που θα μας οδηγήσει να ζούμε με μεγαλύτερη χαρά και να ενθαρρύνουμε άλλους ανθρώπους με παρόμοιες αποστολές, καθώς εργαζόμαστε μαζί.
  3. Διατήρησε ένα υποστηρικτικό δίκτυο.
    Είναι απόλυτα σημαντικό να έχουμε ένα ισχυρό υποστηρικτικό δίκτυο ανθρώπων που με ακολουθούν στενά, με ενθαρρύνουν, μου υποδεικνύουν πού σκέφτομαι με λανθασμένο τρόπο, μου ψιθυρίζουν συμβουλές στο αυτί μου και μου ανεβάζουν το ηθικό. Θα χρειαστώ καλούς συμβούλους, καλούς συντρόφους και έναν δυνατό δεσμό με την εκκλησία. Όλοι μας χρειαζόμαστε έναν κύκλο από έμπιστους φίλους και συμβούλους που μας κρατούν στο σωστό δρόμο. Και πρέπει να διατηρούμε ισχυρό το δίκτυό μας επενδύοντας χρόνο σ’ αυτές τις σχέσεις.
  4. Χτίσε γέφυρες.
    Όπου κι αν πήγαινε, όπου κι αν έστελνε τους αδελφούς του ιησουίτες, ο άγιος Ιγνάτιος προσπαθούσε να χτίζει γέφυρες. Ο πάπας Φραγκίσκος συνεχίζει αυτή την παράδοση και σήμερα, όταν μιλάει για την επιθυμία του να οικοδομήσει έναν «πολιτισμό της συνάντησης». Όπως λέει στην Αποστολική Παραίνεση «Η Χαρά του Ευαγγελίου»:
    «Εδώ βρίσκεται η αληθινή θεραπεία, από τη στιγμή που ο τρόπος με τον οποίον σχετιζόμαστε με τους άλλους και ο οποίος πραγματικά μας θεραπεύει αντί να μας αρρωσταίνει, είναι μια αδελφοσύνη μυστικιστική, ενορατική, που ξέρει να βλέπει το ιερό μεγαλείο του πλησίον, που ξέρει να ανακαλύπτει τον Θεό σε κάθε ανθρώπινο ον … για να αναζητά την ευτυχία των άλλων όπως την αναζητά ο καλός Πατέρας τους… Ας μην επιτρέψουμε να μας κλέψουν την κοινότητα!» (#92).
    Όταν μπαίνουμε σε διάλογο με έναν αμοιβαίο σεβασμό για τον άλλον, ακούγοντας βαθιά, χτίζουμε γέφυρες εμπιστοσύνης και κάνουμε τη ζωή μας πληρέστερη και τις κοινότητές μας ισχυρότερες.
  5. Ζήσε γενναιόδωρα.
    Ο άγιος Ιγνάτιος έστειλε σε ιεραποστολή τους συντρόφους του ιησουίτες ώστε να είναι άνθρωποι στην υπηρεσία άλλων ανθρώπων. Ο πάπας Φραγκίσκος συνεχίζει να επεκτείνει αυτό το κάλεσμα να υπηρετούμε σήμερα. Υπηρετούμε, λέει, επειδή «ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο κατ’ εικόνα Του, και αυτός αντανακλά κάτι από τη δόξα του. Κάθε ανθρώπινο όν είναι αντικείμενο της άπειρης τρυφερότητας του Κυρίου και ο Ίδιος κατοικεί στη ζωή του» (#274). Όταν υπηρετούμε τους συνανθρώπους μας, αυτό μας βοηθά να αποκτάμε προοπτική, εμπνέει την ευγνωμοσύνη και θρέφει τόσο αυτόν που δίνει, όσο κι εκείνον που λαμβάνει, φέρνοντάς μας πιο κοντά.

Ως άνθρωποι ελπίδας, μπορούμε να αντιστρέψουμε την παλίρροια της μοναξιάς. Μπορούμε να ξεκινήσουμε ρωτώντας τον εαυτό μας: Ποια δώρα έχω που ο Θεός με καλεί να μοιραστώ με τους άλλους; Με ποιον τρόπο με καλεί ο Θεός να συμμετάσχω στο έργο του Θεού απαντώντας στις προσευχές κάποιου άλλου; Μαζί, με τη βοήθεια του Αγίου Πνεύματος, μπορούμε να ενσταλάξουμε την χαρά στις κοινότητές μας και να εξαφανίσουμε τον πόνο της μοναξιάς.

π. R. Ruiz, τ.Ι.
(Μετάφραση, επιμέλεια: Ειρήνη Κουτελάκη)

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΟΝ/ΤΗΝ ΣΥΖΥΓΟ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΟΝ/ΤΗΝ ΣΥΖΥΓΟ

-Βρείτε χρόνο για τον άλλον, ακόμη κι αν είστε πολύ απασχολημένοι
«Η αγάπη χρειάζεται χρόνο και χώρο. Όλα τα υπόλοιπα είναι δευτερεύοντα. Ο χρόνος χρειάζεται για να συζητάτε, να αγκαλιάζεστε, να μοιράζεστε τα σχέδιά σας, να ακούτε ο ένας τον άλλον και να κοιτιέστε στα μάτια, να εκτιμάτε ο ένας τον άλλον και να χτίζετε μια δυνατότερη σχέση. Μερικές φορές οι φρενήρεις ρυθμοί της κοινωνίας μας και οι πιέσεις από τη δουλειά δημιουργούν προβλήματα. Άλλες φορές, το πρόβλημα είναι η έλλειψη ποιοτικού χρόνου μαζί, το ότι βρίσκονται και οι δύο στο ίδιο δωμάτιο χωρίς να προσέξουν τον άλλον».

-Μερικές φορές, απλώς ακούστε
«Αντί να προσφέρετε μια γνώμη ή συμβουλή, πρέπει να είστε σίγουροι ότι έχετε ακούει όλα όσα έχει να πει ο άλλος. Συχνά, ο άλλος σύζυγος δεν χρειάζεται λύση στο πρόβλημά του, αλλά απλώς να εισακουστεί, να νιώσει ότι κάποιος έχει αναγνωρίσει τον πόνο του, την απογοήτευσή του, τον φόβο του, τον θυμό του, τις ελπίδες και τα όνειρά του».

-Δεχθείτε τα ελαττώματα του/της συζύγου σας
«Δεν έχει σημασία αν αναστατώνει τα σχέδιά σας, ή σας εκνευρίζει με τον τρόπο που σκέφτεται ή πράττει, ή αν δεν είναι αυτό που θέλουμε να είναι. Η αγάπη πάντα έχει μια όψη βαθιάς συμπόνιας που οδηγεί στην αποδοχή του άλλου ατόμου ως μέρους αυτού του κόσμου, ακόμα κι όταν ενεργεί διαφορετικά απ’ ό,τι θα ήθελα».

-… και να είστε γενναιόδωροι με τις ατέλειές του/της
«Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι όλοι μας είμαστε ένα περίπλοκο μείγμα φωτός και σκιών. Το άλλο άτομο είναι πολλά περισσότερο από το απλό σύνολο των μικρών πραγμάτων που μας ενοχλούν. Η αγάπη δεν χρειάζεται ν α είναι τέλεια για να την εκτιμήσουμε. Το άλλο άτομο με αγαπά με τον καλύτερο τρόπο που μπορεί, με όλους τους περιορισμούς του, αλλά το γεγονός ότι η αγάπη είναι ατελής δε σημαίνει ότι δεν είναι αληθινή ή πραγματική».

-Ποτέ μην πηγαίνετε στο κρεβάτι θυμωμένοι: οι αγκαλιές μπορούν να βοηθήσουν
«Η συμβουλή μου είναι να μην αφήνετε ποτέ την ημέρα να τελειώσει χωρίς να συμφιλιωθείτε στην οικογένεια. Και πώς συμφιλιώνομαι; Πρέπει να πέσω στα γόνατά μου; Όχι! Απλώς με μια μικρή χειρονομία, κάτι μικρό, και θα αποκατασταθεί η αρμονία μέσα στην οικογένειά σας. Απλώς ένα μικρό χάδι, δε χρειάζονται λόγια».

-Προσπαθήστε να δείτε τον/την σύζυγό σας όμορφο/η και αγαπητό/τη… ακόμη κι όταν το κάνουν δύσκολο
«Το να αγαπάμε ένα άλλο άτομο έχει να κάνει με τη χαρά της περισυλλογής και της εκτίμησης της εσωτερικής ομορφιάς του, που είναι μεγαλύτερη από τις ανάγκες μας. Αυτό μας δίνει τη δυνατότητα να αναζητάμε το καλό μέσα τους ακόμη κι όταν δεν μπορεί να μας ανήκει, ή όταν δεν είναι πλέον σωματικά ελκυστικό, αλλά ενοχλητικό και παρεμβατικό».

-Μην κρατάτε κακία
«Το να είστε ευέξαπτοι ή μνησίκακοι είναι μια βίαιη εσωτερική αντίδραση, ένας κρυμμένος θυμός προς το άλλο άτομο, σαν να είναι ενοχλητικό ή απειλητικό και επομένως να πρέπει να αποφευχθεί. Το να καλλιεργείτε τέτοια εσωτερική εχθρότητα δεν βοηθά κανέναν. Προκαλεί μόνο πόνο και αλλοτρίωση».

-Η εμπιστοσύνη είναι βασική
«Και πηγαίνει πολύ πιο μακριά από το να υποθέτουμε απλώς ότι ο άλλος δεν ψεύδεται ή δεν απατά… Σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να ελέγχουμε τον άλλο, να τον ακολουθούμε σε κάθε βήμα του μήπως και μας ξεφύγει. Η αγάπη εμπιστεύεται, απελευθερώνει, δεν προσπαθεί να ελέγξει, να κατακτήσει και να κυριαρχήσει τα πάντα. Αυτή η ελευθερία, που προωθεί την ανεξαρτησία, το άνοιγμα στον κόσμο γύρω μας και στις νέες εμπειρίες, μπορεί μόνο να εμπλουτίσει και να αναπτύξει τις σχέσεις».

-Θυμηθείτε: η αγάπη θέλει δουλειά
«Δεν βοηθάει να ονειρευόμαστε μια ειδυλλιακή και τέλεια αγάπη που δε χρειάζεται κίνητρο για να αναπτυχθεί. Μια αιθέρια θεώρηση της επίγειας αγάπης ξεχνά ότι το καλό κρασί ωριμάζει με το χρόνο… Είναι πολύ υγιέστερο να είμαστε ρεαλιστές με τους περιορισμούς μας, τα ελαττώματα και τις ατέλειές μας και να απαντάμε στο κάλεσμα να αναπτυχθούμε μαζί, να φέρουμε την αγάπη στην ωριμότητα κι να ενδυναμώνουμε την ενότητα, ό,τι κι αν έρθει».

-Όταν διαπληκτίζεστε, αναγνωρίστε την οπτική του/της συζύγου σας
«Ποτέ μην υποτιμάτε τη σημασία όσων σας λέει ή σκέφτεται, ακόμη κι αν θέλετε να εκφράσετε τη δική σας οπτική… Πρέπει να μπορούμε να αναγνωρίζουμε την αλήθεια του άλλου ατόμου, την αξία των βαθύτερων ανησυχιών του και το τι προσπαθεί να μας πει, ανεξαρτήτως της επιθετικότητάς του».

-Προσπαθήσετε να διαφωνείτε χωρίς να πληγώνετε τον άλλον
«Το να προσπαθείτε να αποδείξετε τη θέση σας δεν πρέπει ποτέ να γίνεται δείχνοντας θυμό και προκαλώντας πόνο. Ένας τόνος ανωτερότητας εξυπηρετεί μόνο στο να προκαλέσει πόνο, να γελοιοποιήσει, να κατηγορήσει και να προσβάλει τους άλλους. Πολλές διαφωνίες ανάμεσα στα ζευγάρια δεν είναι για σημαντικά πράγματα. Κυρίως αφορούν ασήμαντα θέματα. Αυτό που, όμως, αλλάζει τη διάθεση είναι ο τρόπος που λέγονται τα πράγματα ή η στάση με την οποία λέγονται».

-Σκεφτείτε, διαβάστε βιβλία: είναι σημαντικό να είστε ενδιαφέροντες
«Για έναν διάλογο που αξίζει τον κόπο, πρέπει να έχουμε να πούμε κάτι. Αυτό μπορεί να είναι μόνο καρπός ενός εσωτερικού πλούτου που τρέφεται με το διάβασμα, τον προσωπικό στοχασμό, την προσευχή και το άνοιγμα στον κόσμο γύρω μας. Διαφορετικά, οι συζητήσεις γίνονται βαρετές και τετριμμένες. Όταν κανένας από τους συζύγους δεν δουλεύει γι’ αυτό, και έχει λίγη πραγματική επαφή με άλλους ανθρώπους, η οικογενειακή ζωή γίνεται πνιγηρή και ο διάλογος φτωχαίνει».

-Το σεξ ανάμεσα στους συζύγους έχει κι αυτό τη σπουδαιότητά του
«Ο Θεός ο ίδιος δημιούργησε την σεξουαλικότητα, που είναι ένα θαυμάσιο δώρο προς τα δημιουργήματά του. Αλλά δεν πρέπει το σεξ να επιδιώκεται με τέτοιον τρόπο ώστε να συμπεριφερόμαστε στον άλλον σαν αντικείμενο προς χρήση, και πρέπει πάντοτε να γίνεται με συγκατάθεση ελεύθερα δοσμένη. Ως αγάπη που σέβεται την αξιοπρέπεια του άλλου, γίνεται αγνή και ανόθευτη επιβεβαίωση που αποκαλύπτει τα θαύματα της ανθρώπινης καρδιάς. Με τον τρόπο αυτόν, ακόμη και στιγμιαία, μπορούμε να αισθανθούμε ότι η ζωή αποδεικνύεται καλή και ευτυχισμένη».

-Πάπας Φραγκίσκος
(Μετάφραση και επιμέλεια: Ειρήνη Κουτελάκη)

Περί γάμου

Σχετικά με το γάμο, μερικές σκέψεις του πάπα Φραγκίσκου

  1. Ο γάμος είναι επίσης μια καθημερινή εργασία. Θα μπορούσαμε μάλιστα να πούμε ότι είναι σαν μια χειροτεχνία, σαν την εργασία του χρυσοχόου, γιατί ένας σύζυγος έχει το καθήκον να κάνει την σύζυγό του καλύτερη γυναίκα, και η σύζυγος έχει το καθήκον να κάνει τον σύζυγό της καλύτερο άνδρα. Να αναπτύσσονται ως άνθρωποι οι δύο σύζυγοι. Ο γάμος χρειάζεται κατανόηση, αγάπη, υπομονή και προσευχή. Και μόλις πεις το «ναι», δεν περιμένεις με σταυρωμένα χέρια, γιατί γάμος σημαίνει αγάπη και δέσμευση ζωής.
  2. Ο γάμος είναι δέσμευση ζωής, αλλά αυτό δεν πρέπει να τρομάζει τα νεαρά ζευγάρια. Η αγάπη είναι μια σχέση. Είναι, λοιπόν, μια πραγματικότητα που αναπτύσσεται. Ως παράδειγμα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι χτίζεται, όπως ένα σπίτι. Αναπτύσσεται και οικοδομείται όπως ένα σπίτι. Το σπίτι αυτό χτίζεται και από τους δύο μαζί, όχι μόνο από τον έναν!
  3. Δεν μπορείτε να βασίζετε το γάμο σας μόνο στα συναισθήματα, που μοιάζουν με την άμμο και έρχονται και φεύγουν, αλλά σε κάτι στέρεο: στον βράχο της αληθινής αγάπης, της αγάπης που έρχεται από τον Θεό.
  4. Ένας καλός γάμος δεν είναι επιτυχημένος μοναχά αν έχει διάρκεια. Αλλά σημαντική είναι η ποιότητά του.
  5. Ένας καλός γάμος βασίζεται στην προσευχή. Όταν προσευχόμαστε με το «Πάτερ ημών», λέμε: «Τον άρτον ημών τον επιούσιον δος ημίν σήμερον». Όταν μιλάμε για το γάμο, μπορούμε να προσευχόμαστε και μ’ αυτόν τον τρόπο: «Κύριε δώσε μας σήμερα την καθημερινή αγάπη μας».
  6. Να διατηρείτε πάντοτε τη συνείδηση ότι ο άνθρωπος που έχετε δίπλα σας είναι επίσης ένα δώρο του Θεού. Και στα δώρα του Θεού λέμε πάντοτε «ευχαριστώ». Ξέρουμε να λέμε «ευχαριστώ»;
  7. Όλοι ξέρουμε ότι δεν υπάρχει τέλεια οικογένεια. Ούτε και τέλειοι σύζυγοι. Ας μη μιλήσουμε για τέλεια πεθερά! Εκείνο που υπάρχει είμαστε εμείς, οι αμαρτωλοί. Ο Ιησούς μας γνωρίζει καλά και μας λέει ένα μυστικό: Ποτέ μην τελειώνετε την ημέρα σας χωρίς να ζητήσετε «συγγνώμη» ο ένας από τον άλλον. Είναι το κλειδί για την ευτυχία σας.
  8. Σιγουρέψτε ότι η μέρα του γάμου σας θα είναι μια πραγματική γιορτή, γιατί ο γάμος είναι μια χριστιανική γιορτή, όχι μια κοσμική γιορτή. Φανταστείτε να έχετε μια γιορτή και να πίνετε τσάι! Δεν ταιριάζει! Χωρίς κρασί δεν υπάρχει γιορτή.

(Μετάφραση, επιμέλεια: Ειρήνη Κουτελάκη)