Αρχείο κατηγορίας Πνευματική γωνία – Ιησουιτες Άρθρα

Παίρνοντας αποφάσεις… (Μέρος 5ο)

5o merosΟι αποφάσεις στη ζωή μας. 5ο μέρος: ο 2ος τρόπος να λαμβάνουμε αποφάσεις, σύμφωνα με τον άγιο Ιγνάτιο Λογιόλα.

-Ο δεύτερος τρόπος: Διάκριση
Αν ο Θεός δεν δώσει μια απάντηση «χωρίς αμφιβολία», τότε πρέπει να προχωρήσουμε στον δεύτερο τρόπο λήψης αποφάσεων. Ο Ιγνάτιος τον περιγράφει σύντομα:
Δεύτερος χρόνος: Όταν πολύ φως και κατανόηση προέρχονται από την εμπειρία της απόγνωσης και της παρηγορίας, και της διάκρισης διαφόρων πνευμάτων.
Συνήθως, όταν αντιμετωπίζουμε μια σημαντική επιλογή, αισθανόμαστε μια εσωτερική σύγκρουση στα συναισθήματά μας. Η μια εναλλακτική μοιάζει ελκυστική, αλλά μετά έχουμε αμφιβολίες γι’ αυτήν, και τότε μια άλλη εναλλακτική μοιάζει καλύτερη. Οι επιφυλάξεις αρχίζουν να μας κατακλύζουν, και αποφασίζουμε ότι η πρώτη επιλογή ήταν έτσι κι αλλιώς καλύτερη. Αλλά και πάλι δεν είμαστε βέβαιοι. Αμφιταλαντευόμαστε.
Ο Ιγνάτιος πίστευε ότι αυτή η κίνηση μπρος-πίσως ανάμεσα στην παρηγορία και την απόγνωση ήταν η συνήθης κατάσταση στην καρδιά του ανθρώπου που προσπαθεί να λάβει μια σημαντική απόφαση. Όταν το θέμα είναι σημαντικό, η πάλη στην καρδιά μας εντείνεται. Το καλό πνεύμα και το κακό πνεύμα είναι ενεργά και το έργο τους εμφανίζεται στη σύγκρουση που νιώθουμε στην καρδιά μας. Αυτό είναι φυσιολογικό. Μάλιστα, ο Ιγνάτιος έλεγε στους πνευματικούς καθοδηγητές να ανησυχούν μόνο όταν τίποτα δεν φαίνεται να συμβαίνει στην καρδιά του ατόμου που πρέπει να αντιμετωπίσει μια σοβαρή απόφαση.
Συνήθως συμβαίνει κάτι. Η διάκριση του «δεύτερου χρόνου» έχει να κάνει με την ανίχνευση της καθοδήγησης του Αγίου Πνεύματος σ’ αυτή τη ροή της εσωτερικής ζωής. Ο Ιγνάτιος έμαθε γι’ αυτή κατά τη διάρκεια του έτους που πέρασε αναρρώνοντας από τα τραύματά του. Τι είχε γίνει τότε; Ονειρευόταν ότι θα επέστρεφε σε μια ζωή ρομαντικών σχέσεων και ιπποτισμού. Αλλά επίσης ονειρευόταν να γίνει ένας μεγάλος άγιος και υπηρέτης του Χριστού. Τα όνειρά του για ηρωικές πράξεις του έφερναν καταθλιπτικά και αποθαρρυντικά συναισθήματα. Τα όνειρά του ότι ακολουθούσε τον Χριστό, τον γέμιζαν χαρά και ενθουσιασμό. Αναγνώρισε ότι ο Θεός τον καθοδηγούσε μέσω αυτών των συναισθημάτων. Όταν χρησιμοποιούμε την διάκριση για να βοηθηθούμε στην λήψη αποφάσεων, κάνουμε ουσιαστικά αυτό που έκανε ο Ιγνάτιος.
Σε έναν από τους κανόνες τους για τη διάκριση, ο Ιγνάτιος εξηγεί γιατί η παρηγορία και η απόγνωση είναι σημαντικές για τη λήψη αποφάσεων: «Διότι όπως στην παρηγορία το καλό πνεύμα μας καθοδηγεί και μας συμβουλεύει, έτσι και στην απόγνωση το κακό πνεύμα μας καθοδηγεί και μας συμβουλεύει. Ακολουθώντας τις συμβουλές του, δεν μπορούμε ποτέ να βρούμε το δρόμο για μια σωστή απόφαση».
Με άλλα λόγια, η παρηγορία και η απόγνωση δεν είναι απλώς πνευματικές και συναισθηματικές καταστάσεις που απολαμβάνουμε ή που υπομένουμε. Σημαίνουν κάτι, γιατί σε αυτές είναι ενεργές πνευματικές δυνάμεις. Όταν αντιμετωπίζουμε μια σημαντική απόφαση, μπορούμε να διακρίνουμε τον καλύτερο δρόμο που μπορούμε να πάρουμε, δια της προσεκτικής διάκρισης αυτών των συναισθημάτων.
Ξεκινάμε παρατηρώντας αυτές τις πνευματικές κινήσεις. Συνήθως, μόλις συνειδητοποιήσουμε ότι πρέπει να κάνουμε μια επιλογή, έχουμε κάποιες αρχικές αντιδράσεις. Ίσως είμαστε ενθουσιασμένοι για μια νέα δυνατότητα. Ίσως αισθανόμαστε ένα κύμα φόβου. Η προσευχή της Ανασκόπησης της Ημέρας είναι μια καλή πρακτική για να οξύνουμε την επίγνωση αυτών των συναισθημάτων.
Χρειάζεται να αποφασίσουμε τι σημαίνουν αυτές οι πνευματικές κινήσεις για την απόφασή μας. Η πνευματική παρηγορία και η πνευματική απόγνωση δεν είναι το ίδιο πράγμα με το να αισθανόμαστε καλά ή άσχημα. Μπορεί να αισθάνεται κανείς ενθουσιασμό στην προοπτική μιας νέας εργασίας, επειδή θα του δώσει την ευκαιρία να ταξιδέψει σε ενδιαφέροντα μέρη. Ή μπορεί να αισθάνεται λυπημένος επειδή του λείπουν οι πρώην συνάδελφοί του. Επιφανειακά συναισθήματα όπως τα παραπάνω, συνήθως δεν έχουν ιδιαίτερη πνευματική σημασία. (Φυσικά, αν είναι πολύ έντονα, ίσως χρειαστεί να διερευνήσει για ποιο λόγο αισθάνεται έτσι).
Η πνευματική παρηγορία και η πνευματική απόγνωση είναι βαθύτερα συναισθήματα που επηρεάζουν τη σχέση μας με τον Θεό με κάποιον τρόπο. Αφορούν την θεμελιώδη διάθεση της καρδιάς. Περιέχουν μια αίσθηση του «σωστού» και του «λάθους». Η πνευματική παρηγορία έχει να κάνει με την αίσθηση ότι ορισμένες ενέργειες θα μας φέρουν πιο κοντά στον Θεό και θα μας βοηθήσουν να συνειδητοποιήσουμε πληρέστερα τι επιθυμούμε πραγματικά. Η πνευματική απόγνωση είναι η αίσθηση ότι απομακρυνόμαστε από αυτό που πραγματικά είμαστε. Όταν αυτά τα συναισθήματα αναδύονται κατά τη διαδικασία λήψης μιας απόφασης, ο Ιγνάτιος λέει ότι το καλό πνεύμα και το κακό πνεύμα προσφέρουν «συμβουλή» μέσω αυτών.
Η συμβουλή της απόγνωσης δεν βοηθά. Ο Θεός δεν στέλνει απόγνωση. Συναισθήματα άγχους, δυσφορίας και αποθάρρυνσης είναι αρμοδιότητα του εχθρού. Θεωρητικά, μπορεί να μάθουμε κάποια πολύτιμα πράγματα διακρίνοντας τον τρόπο που το κακό πνεύμα εργάζεται στην απόγνωση, αλλά είναι μια δύσκολη και γεμάτη πολυπλοκότητα διάκριση. Η καλύτερη συμβουλή του Ιγνατίου για την απόγνωση, είναι να της αντισταθούμε και να την αγνοήσουμε για λόγους λήψης αποφάσεων. Μας προειδοποιεί να μην παίρνουμε καμία απόφαση ενόσω βρισκόμαστε σε απόγνωση, γιατί σ’ αυτήν ακούμε τη συμβουλή του πονηρού.
Περισσότερο μας ενδιαφέρει η συμβουλή του Αγίου Πνεύματος που έρχεται μέσω της παρηγορίας. Καθώς σκεπτόμαστε τις επιλογές που έχουμε μπροστά μας, πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση για συναισθήματα χαράς, ικανοποίησης και ειρήνης. Πρέπει να αναζητάμε εκείνη την απαλή (ή όχι και τόσο απαλή ) έλξη προς μια από τις εναλλακτικές μας. Μπορεί να είναι το Άγιο Πνεύμα που μας λέει «πήγαινε προς αυτή την κατεύθυνση». Μπορεί να είναι. Οποιαδήποτε καθοδήγηση από το Άγιο Πνεύμα πρέπει να ερμηνεύεται και να αξιολογείται. Υπάρχουν πολυπλοκότητες και αποχρώσεις. Υπάρχουν πολλές ερωτήσεις για τη συμβουλή που μας δίνει η παρηγορία. Είναι η συμβουλή αυτή πνευματική, δηλαδή είναι ριζωμένη στην πίστη και επικεντρωμένη στον Θεό; Αυτή η συμβουλή έρχεται από τον εαυτό μας, καθώς «διαβάζουμε» τα πράγματα μέσα στην λάμψη μιας ευχάριστης εμπειρίας; Είναι μια ψεύτικη παρηγορία που προέρχεται από το πονηρό πνεύμα;
Μια εμπειρία της καθοδήγηση του Θεού δεν είναι αρκετή. Ο Ιγνάτιος λέει ότι «πολύ φως και κατανόηση προέρχονται δια της εμπειρίας της απόγνωσης και της παρηγορίας, και της διάκρισης διαφόρων πνευμάτων». Στον πληθυντικό. Μπορούμε να προσεγγίσουμε την βεβαιότητα ότι γνωρίζουμε το θέλημα του Θεού καθώς έχουμε πολλές εμπειρίες της καθοδήγησης του Αγίου Πνεύματος σε βάθος χρόνου και με διάφορους τρόπους.
Αυτό δεν είναι κάτι που κάνει μόνος του κανείς. Πρέπει να βρει έναν πνευματικά ευαίσθητο φίλο ή σύμβουλο, που μπορεί να βοηθήσει στην αντικειμενική εξέταση αυτών των θεμάτων. Μπορεί να του ξεφύγει κάτι σημαντικό. Η ίδια η διαδικασία της περιγραφής της απόφασής του σε κάποιο άλλο άτομο, είναι πιθανό να βοηθήσει και στην κατανόησή της. (Συνεχίζεται)

Μέρος 4ο: ΤΡΕΙΣ ΤΡΟΠΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΙΡΝΟΥΜΕ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

4o meros-Ο πρώτος τρόπος: «Καμία αμφιβολία»
Ο πρώτος τρόπος είναι η απάντηση που έρχεται απευθείας από τον Θεό. Έχεις μια απόλυτη πεποίθηση ότι μια από τις εναλλακτικές είναι η σωστή. Και απλούστατα δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι’ αυτό. Ο Ιγνάτιος την αποκαλεί απόφαση του «πρώτου χρόνου».
Πρώτος χρόνος: Όταν ο Θεός και Κύριός μας κινεί και ελκύει την θέληση που μια αφοσιωμένη ψυχή χωρίς δισταγμό, ή την δυνατότητα δισταγμού, ακολουθεί ό,τι έχει εκδηλωθεί σε αυτήν. Ο άγιος Παύλος και ο άγιος Ματθαίος ενήργησαν έτσι ακολουθώντας τον Χριστό και Κύριό μας.
Κάποιες φορές η θεία χάρη κατεβαίνει επάνω μας χωρίς προειδοποίηση «από το πουθενά». Δεν προκαλείται από κάτι που βλέπουμε, ακούμε, σκεπτόμαστε ή θυμόμαστε. Ο Θεός μας αγγίζει ευθέως. Εφόσον μόνο ο Θεός έχει άμεση πρόσβαση στην ψυχή μας, ο Ιγνάτιος λέει ότι μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι αυτό το είδος παρηγορίας είναι από τον Θεό. Μερικές φορές οι αποφάσεις, επίσης, έρχονται με αυτόν τον τρόπο. Απλώς «ξέρουμε» τι πρέπει να κάνουμε.
Η ουσία αυτού του πρώτου χρόνου απόφασης είναι η συναρπαστική έλξη που δεν μπορούμε να αμφισβητήσουμε. Ελκυόμαστε σε αυτήν «χωρίς την δυνατότητα δισταγμού», λέει ο Ιγνάτιος. Αυτή φαίνεται ότι ήταν η εμπειρία του αγίου Παύλου και του αγίου Ματθαίου, τους οποίους ο Ιγνάτιος υποδεικνύει ως παραδείγματα. Όταν ο Χριστός τον κάλεσε, ο Ματθαίος ο φοροεισπράκτορας παράτησε τα πάντα και Τον ακολούθησε αμέσως. Όταν ο Χριστός αποκαλύφθηκε στον Παύλο καθ’ οδόν προς την Δαμασκό, ο Παύλος δεν είχε καμία αμφιβολία για το τι χρειαζόταν να κάνει ως απάντηση. Παρέδωσε τη ζωή του στον Χριστό. Και για τους δύο άνδρες ήταν αδύνατο να αμφισβητήσουν ότι ο Χριστός τους έδειχνε τη σωστή κατεύθυνση.
Αλλά συμβαίνει τόσο συχνά αυτό; Μάλλον όχι. Είμαστε πλάσματα των αισθήσεων, της λογικής και των συναισθημάτων, και ο Θεός εργάζεται συνήθως δια των καθημερινών περιστάσεων και των συνηθισμένων ανθρώπινων ιδιοτήτων. Από την άλλη πλευρά, οι δραματικές μεταστροφές δεν είναι ανήκουστες, και δεν είναι ασυνήθιστο κάποιοι άνθρωποι να έχουν μια σταθερή πεποίθηση ότι καλούνται από τον Θεό με συγκεκριμένο τρόπο. «Γεννήθηκα για να διδάξω». «Πάντα ήξερα ότι θα έπρεπε να γίνω ιερέας». «Δεν ήθελα τίποτ’ άλλο, μόνο να γίνω γιατρός». Μερικές βεβαιότητες μπορούν κάλλιστα να είναι ένα είδος ιγνατιανής απόφασης του «πρώτου χρόνου». Ακόμη κι έτσι, οι άνθρωποι που έχουν σταθερές και χωρίς αμφιβολίες πεποιθήσεις, πρέπει να λάβουν πολλές ακόμη αποφάσεις καθώς ακολουθούν την κλήση τους. (Συνεχίζεται)

Σκέψεις για την αλληλεγγύη…

pyrkagies 25-07-2018Βλέποντας στην τηλεόραση την αλληλεγγύη και τη βοήθεια που πολλοί άνθρωποι προσφέρουν στους πληγέντες από την φωτιά, κάποια λόγια του Ιησού αντηχούν μέσα μου:
«Ελάτε, οι ευλογημένοι απ’ τον Πατέρα μου, κληρονομήστε τη βασιλεία που σας έχει ετοιμαστεί απ’ την αρχή του κόσμου. Γιατί, πείνασα και μου δώσατε να φάω, δίψασα και μου δώσατε να πιω, ήμουν ξένος και με περιμαζέψατε, γυμνός και με ντύσατε, άρρωστος και μ’ επισκεφθήκατε, φυλακισμένος κι ήρθατε να με δείτε… Σας βεβαιώνω πως αφού τα κάνατε αυτά για έναν από τους άσημους αδερφούς μου, τα κάνατε για μένα». (Ματθαίος 25,34-40)
Με την φρικτή αυτή εθνική τραγωδία αναρωτιόμαστε πού είναι ο Θεός τώρα. Γιατί δεν βάζει το χέρι του; Γιατί να προσευχηθώ στον Θεό αφού δεν μπορεί να αλλάξει τα πράματα; Όμως ο Χριστός ζητάει τι μπορούμε εμείς να κάνουμε για Εκείνον και όχι τι μπορεί να κάνει Εκείνος για εμάς. Μας ρωτάει : «Βλέπεις Εμένα σε κάθε πρόσωπο που υποφέρει και έχει γονατίσει στον πόνο; Εσύ τι κάνεις γι’ αυτό;»
Κάθε κραυγή παιδιού, τα δάκρυα ανθρώπων, κάθε απόγνωση, απελπισία και φόβος που εκφράζεται σε κάθε πρόσωπο, ο Χριστός τα παίρνει επάνω Του και τα κάνει δικά Του. Εκείνος εκφράζεται μέσα από τον πόνο των ανθρώπων. Πολλοί άνθρωποι απάντησαν στις κραυγές και τα δάκρυα των ανθρώπων και του Ιησού. Είναι σίγουρο ότι σε αυτούς ανήκει η βασιλεία των ουρανών γιατί ό,τι λέει Εκείνος δεν το παίρνει πίσω. Μην ξεχνάμε ότι ως χριστιανοί, μπροστά στον ανθρώπινο πόνο προσπαθούμε να δούμε μια άλλη διάσταση: ότι πίσω από τον πόνο κρύβεται ο ίδιος ο Θεός. Το να βλέπω τον ίδιο τον Χριστό στο πρόσωπο κάθε συνανθρώπου που θρηνεί και πονάει είναι η τέλεια προσευχή και μια οδός προς την αγιοσύνη.
Προσευχόμαστε για όλους όσοι βοηθούν και θέλουν να βοηθήσουν, ο Κύριος να τους ευλογεί, να τους δίνει την χάρη Του σε κάθε βήμα της ζωής τους και δύναμη για εκπληρώνουν το θεάρεστο έργο τους.

(του π. Πέτρου Χονγκ)

Προσευχή βασισμένη στο Πάτερ Ημών, για τις δύσκολες στιγμές που περνάει η χώρα…

photo pyrkagies 24-07-2018Πατέρα μας που βρίσκεσαι στους ουρανούς, ρίξε το βλέμμα σου στον πόνο και στα βάσανα των ανθρώπων που χτυπήθηκαν από τις φωτιές. Γνωρίζουμε ότι δε μένεις αδιάφορος στον ανθρώπινο πόνο, ξέρουμε ότι ακούς τις ψυχές μας. Παρηγόρησε, Πατέρα, με τον τρόπο που γνωρίζεις Εσύ, όλους όσοι υποφέρουν από τις φωτιές.
Κύριε, κάνε να Σε δοξάσουν όλοι ως Θεό, μέσα από αυτή την τραγωδία όπου άνθρωποι έχουν χάσει τους δικούς τους ή ανησυχούν για τους δικούς τους, Εσύ μόνο μπορείς να απαλύνεις τον πόνο τους και να καθησυχάσεις τις καρδιές τους.
Θεέ Πατέρα, ας έρθει η βασιλεία Σου, αυτή που θα εγκαταστήσει στις καρδιές μας την ειρήνη, την ομόνοια, την συμπόνια και την αλληλεγγύη.
Ουράνιε Πατέρα, ας γίνει το θέλημα Σου. Το θέλημά Σου είναι να ζήσουμε όλοι μαζί Σου, σαν αληθινά παιδιά Σου. Ο θάνατος δεν έχει τον τελευταίο λόγο: με την ανάσταση του Υιού Σου μάς υπόσχεσαι ότι θα μάς ενώσεις για πάντα μαζί Σου. Εσύ που νίκησες τον θάνατο, δώσε μας από τώρα και στο εξής να πιστεύουμε στην δύναμη της ανάστασης. Προσευχόμαστε για όλους όσοι πέθαναν εξαιτίας της πυρκαγιάς, να τους υποδεχτείς στην αγκαλιά Σου με την ελπίδα ότι θα ενωθούμε ξανά όλοι μαζί όποτε και όταν το θελήσεις Εσύ, Πατέρα.
Δώσε μας τον απαραίτητο για τη ζωή μας άρτο, ώστε να μάθουμε να μοιραζόμαστε μεταξύ μας και να ευχαριστούμε επειδή πάντα μας προσέχεις και νοιάζεσαι για εμάς ως στοργικός Πατέρας. Προσευχόμαστε για όλους όσοι έχασαν τα σπίτια τους και θα βρεθούν στον δρόμο. Έμπνευσε, Θεέ Πατέρα, ένα πνεύμα αλληλεγγύης μεταξύ των ανθρώπων, ώστε να βρουν στέγη και τροφή στους συνανθρώπους τους.
Συγχώρησε τις αμαρτίες μας, όπως κι εμείς τις συγχωρούμε σε όσους αμάρτησαν εναντίον μας. Πατέρα, συχνά το κέρδος, η αδιαφορία και η πλεονεξία μάς οδηγούν στην αμαρτία και στην διάλυση των σχέσεών μας με τα συγγενικά μας πρόσωπα, τους φίλους και τους συνεργάτες μας. Συγχώρησέ μας και σε αυτή την κρίσιμη ώρα, και βοήθησέ μας να συμφιλιωθούμε ξανά με όλα τα άτομα που έχουμε αδικήσει.
Μη μας αφήσεις μόνους στον πειρασμό, αλλά γλίτωσε μας από τον Πονηρό, ουράνιε Πατέρα. Είμαστε επιρρεπείς στους πειρασμούς, γνωρίζεις τις αδυναμίες μας, αλλά δε μας κατηγορείς. Μας ζητάς να μάθουμε μέσα από Εσένα να είμαστε δυνατοί και να αντιστεκόμαστε στους πειρασμούς. Σε αυτήν την κρίσιμη ώρα, μη μας αφήσεις να πέσουμε στον πειρασμό να κατηγορούμε και να καταδικάζουμε, αλλά να μείνουμε ενωμένοι, και με ομοψυχία να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλο, σηκώνοντας λίγα από τα βάρη του συνανθρώπου μας.

(Του π. Πέτρου Χονγκ, τ.Ι.)

Λαμβάνοντας αποφάσεις (2ο μέρος)

2o MEROS - superior generalΤετάρτη σήμερα, ημέρα για ανάρτηση που αφορά την Ιγνατιανή Πνευματικότητα.
Συνεχίζουμε με τη 2η από τις παρουσιάσεις σχετικά με το σημαντικό θέμα της λήψης αποφάσεων στη ζωή μας.

ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ
Η Ιγνατιανή διάκριση συχνά θεωρείται συνώνυμη με την Ιγνατιανή λήψη αποφάσεων. Η διάκριση είναι ένα σημαντικό μέρος της λήψης καλών αποφάσεων – ένα απαραίτητο μέρος της Ιγνατιανής άποψης – αλλά η διάκριση είναι κάτι πολύ ευρύτερο. Η «δοκιμή των πνευμάτων», όπως λέει η Γραφή, είναι κάτι που πρέπει να γίνεται διαρκώς. Ο Θεός είναι πάντοτε παρών στον κόσμο μας. Το Άγιο Πνεύμα είναι διαρκώς ενεργό στην εσωτερική ζωή μας. Αλλά είναι ενεργά κι άλλα πνεύματα – «ο εχθρός της ανθρώπινης φύσης μας», όπως το έθετε ο Ιγνάτιος. Η διάκριση σημαίνει ότι συντονιζόμαστε με αυτή την πνευματική δίνη και βρίσκουμε τον τρόπο που ο Θεός μας καθοδηγεί. Η διάκριση μπορεί να μας βοηθήσει στις μεγάλες αποφάσεις, αλλά η διάκριση είναι επίσης ενεργή όταν στεκόμαστε στην ουρά του σούπερ μάρκετ, ή όταν έχουμε μια επαγγελματική συνάντηση, ή όταν ακούμε τη διήγηση ή τον πόνο ενός φίλου.
Κατά την ιγνατιανή άποψη, η διάκριση είναι μια κατάσταση στοχαστικής συνείδησης της πνευματικής σημασίας των πραγμάτων. Είναι ένα είδος ξεκομμένης δέσμευσης με τον κόσμο, ένας τρόπος να είμαστε ενεργά δεσμευμένοι στη ζωή από μια θέση στοχαστικής ευαισθησίας στην πνευματική πραγματικότητα. Το ιγνατιανό ιδεώδες είναι να γίνει κανείς «ενορατικός εν δράσει», δηλαδή κάποιος που είναι διαρκώς συντονισμένος με την εσωτερική ζωή καθώς διαρκώς αναζητά να φέρει την αγάπη του Θεού στους ανθρώπους και τις περιστάσεις που συναντά κάθε μέρα. Όταν γινόμαστε καλοί στη διάκριση, ο τρόπος αυτός γίνεται τρόπος ζωής.
Οπωσδήποτε όλοι χρειαζόμαστε βοήθεια όταν πρόκειται να λάβουμε μια απόφαση. Η σκέψη μας διαστρεβλώνεται από μια πληθώρα «γνωστικών προκαταλήψεων» (cognitive bias), όπως τις ονομάζουν οι ψυχολόγοι. Νομίζουμε ότι έχουμε περισσότερο έλεγχο επάνω στους ανθρώπους και στα γεγονότα απ’ όσο έχουμε στην πραγματικότητα. Προτιμάμε μικρά και άμεσα οφέλη απ’ ότι σπουδαιότερα και μακροπρόθεσμα οφέλη. Όταν σκεπτόμαστε το μέλλον, δίνουμε περισσότερο βάρος στο πιο πρόσφατο γεγονός που συνέβη απ’ ό,τι σε πιο μακρινά γεγονότα. Θα δούμε μοτίβα σε παλιότερα γεγονότα, ενώ στην πραγματικότητα δεν υπάρχει τίποτα τέτοιο. Υπερεκτιμάμε την ικανότητά μας να αντισταθούμε στον πειρασμό και να δείξουμε αυτοσυγκράτηση. Υποτιμάμε το χρόνο που χρειάζεται για να τελειώσει μια δουλειά. Όταν συμβαίνουν καλά πράγματα, νομίζουμε ότι είμαστε υπεύθυνοι. Όταν τα πράγματα δεν πάνε όπως θα θέλαμε, φταίνε άλλοι. Το μεγαλύτερο πρόβλημα στη λήψη αποφάσεων είναι οι «προκαταλήψεις επιβεβαίωσης» (confirmation bias). Το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου έχουμε μια καλή εικόνα του τι θέλουμε να κάνουμε, και συστηματικά θα αναζητάμε λόγους για να το κάνουμε ενώ θα αγνοούμε τους λόγους για να μην το κάνουμε. Αν κάποιος θεωρεί ότι δεν τον αφορούν οι «προκαταλήψεις επιβεβαίωσης», δεν είναι ο μόνος! Οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν ότι είναι εξυπνότεροι, πιο ακριβείς, πιο τυχεροί και πιο αντικειμενικοί από όλους τους υπόλοιπους. Σχεδόν μοιάζει κάθε απόφαση που έχει θετική έκβαση, να συμβαίνει κατά τύχη.
Δεν είναι να απορεί, λοιπόν, κανείς που ο Ιγνάτιος εξοικειώθηκε πολύ με την τυχαία φύση της λήψης αποφάσεων στη διάρκεια των πολλών ετών που εργάστηκε με ανθρώπους οι οποίοι προσπαθούσαν να αποφασίσουν την κατεύθυνση της ζωή τους. Δίνει μεγάλη προσοχή στην λήψη αποφάσεων στις «Πνευματικές Ασκήσεις». Η διάκριση και η λήψη αποφάσεων δεν είναι συνώνυμες στην ιγνατιανή παράδοση. Η διάκριση είναι μια τέχνη και μια δεξιότητα, αλλά είναι και μια στάση στοχαστικής συνείδησης που μπορεί να μας καθοδηγεί διαρκώς. Η λήψη αποφάσεων είναι μια διαδικασία. Η διάκριση είναι ένα μεγάλο μέρος της, αλλά στις «Πνευματικές Ασκήσεις» η λήψη αποφάσεων είναι από μόνη της ένα θέμα.

ΟΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΟΡΙΑ
Ο άγιος Ιγνάτιος δεν προσφέρει οποιοδήποτε είδος εγγύησης για τις αποφάσεις. Οι αποφάσεις, ακόμη και οι καλές αποφάσεις που ελήφθησαν με σωστό τρόπο, περιβάλλονται από αβεβαιότητα. Η διάκριση δεν δίνει γνώση του μέλλοντος. Δεν λέει τι πρόκειται να κάνουν άλλοι άνθρωποι σε σχέση με την απόφασή μας. Δεν εγγυάται ότι το νέο μας πρότζεκτ, ή η νέα δουλειά μας, ή ο γάμος μας θα έχουν επιτυχία. Δεν υπόσχεται καν ότι η επιλογή που έκανε κανείς θα πραγματοποιηθεί. Μπορεί, δηλαδή, να αποφασίσει κανείς ότι θα παντρευτεί, αλλά να μην βρει κάποιον που να θέλει να παντρευτεί. Μετά από διεξοδική σκέψη και διάκριση, μπορεί κάποιος να αποφασίσει να κάνει αίτηση για μια θέση εργασίας, αλλά η εργασία να δοθεί σε κάποιον άλλο. Ο πάπας Φραγκίσκος μιλούσε από την πλευρά της ιγνατιανής παράδοσης όταν είπε ότι «η αβεβαιότητα βρίσκεται σε κάθε πραγματική διάκριση… Ο κίνδυνος του να αναζητά κανείς και να βρίσκει τον Θεό σε όλα τα πράγματα, λοιπόν, είναι η προθυμία να εξηγεί υπερβολικά, να λέει με ανθρώπινη βεβαιότητα και αλαζονεία: ‘Ο Θεός είναι εδώ’».
Η ίδια η ζωή του Ιγνατίου είναι μια αφήγηση για τη φήμη του ως ειδικού στην λήψη αποφάσεων. Πολλές από τις αποφάσεις του, συμπεριλαμβανομένων και μερικών πολύ σημαντικών, δεν είχαν την έκβαση που εκείνος πίστευε ότι θα έχουν. Μετά τη μεταστροφή του, πήγε στους Αγίους Τόπους πιστεύοντας ότι ο Θεός ήθελε να περάσει την υπόλοιπη ζωή του εκεί. Οι εκκλησιαστικές αρχές στην Ιερουσαλήμ τον έστειλαν ξανά πίσω στην Ευρώπη. Νόμιζε ότι έπρεπε να νηστεύει αυστηρά, να τιμωρεί το σώμα του και να ασκεί άλλους αυστηρούς τρόπους μετανοίας. Αυτό επιβάρυνε μόνιμα την υγεία του και του προκάλεσε σημαντική πνευματική κακουχία. Δύο φορές αρνήθηκε το αξίωμα του γενικού ηγουμένου αφότου οι ιησουίτες αδελφοί του τον εξέλεξαν. Ο εξομολογητής του χρειάστηκε να τον διατάξει, ουσιαστικά, να αλλάξει νοοτροπία. Νόμιζε ότι οι ιησουίτες έπρεπε να κατέχουν μια ελάχιστη ιδιοκτησία. Στη διάρκεια της ζωής του, τελικά, οι ιησουίτες κατέληξαν να λειτουργούν ένα διεθνές δίκτυο σχολείων, να γίνουν πρωταθλητές στη συλλογή εράνων και έξυπνοι διαχειριστές του χρήματος. Ο Ιγνάτιος νόμιζε ότι ο Θεός ήθελε να γίνει πλανόδιος δάσκαλος, κήρυκας και ευαγγελιστής. Και όμως, τελικά πέρασε τα τελευταία δεκατέσσερα χρόνια της ζωής του διευθύνοντας τους ιησουίτες από ένα μικρό γραφείο στη Ρώμη.
Ο Ιγνάτιος δεν πίστευε ότι η λήψη καλών αποφάσεων ήταν το σπουδαιότερο στη χριστιανική ζωή. Για κείνον, οι αποφάσεις ήταν το μέσον, όχι ο σκοπός. Οι αποφάσεις μας φέρνουν προς τον Θεό ή μας απομακρύνουν από Εκείνον. «Η μοναδική επιθυμία και επιλογή μας πρέπει να είναι η επιδίωξη του σκοπού για τον οποίο πλάστηκε ο άνθρωπος», όπως λέει στην «Αρχή και Θεμέλιο» των Πνευματικών Ασκήσεων. Στις περισσότερες περιστάσεις μπορούμε να είμαστε λογικά βέβαιοι ότι μια καλή λήψη απόφασης είναι και η σωστή. Αλλά η απόφαση είναι το ένα βήμα. Δεν ξέρουμε πολλά για το επόμενο και το μεθεπόμενο βήμα. Κάθε απόφαση που λαμβάνει ένας άνθρωπος, είναι μια απόφαση μόνο για εκείνον. Δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε κανέναν άλλον πέρα από τον ίδιο.

(Επιμέλεια, μεταφράσεις: Ειρήνη Κουτελάκη)

Πνευματική Γωνιά – Ιησουίτες

Πέντε χρόνια πέρασαν απο την εκλογή του Πάπα Φραγκίσκου, τι γνώμη έχει σχηματίσει ο απλός ο κόσμος για το έργο του; Μερικές συνεντεύξεις πάνω στο έργο του και προπαντός ποιος είναι για τους απλούς ανθρώπους

 

Ιερά Καρδία – οι τρεις εμφανίσεις

Στο σημερινό video, οι τρεις εμφανίσεις της Ιεράς Καρδίας στην αγία Μαργαρίτα Αλακόκ: τι της φανέρωσε, τι της ζήτησε και τι της υποσχέθηκε. Παρακολουθήστε:

Λαμβάνοντας αποφάσεις… (Μέρος 1ο)

DHMOSIEYMENO2 11-07-2018

Είναι η πρώτη από τις παρουσιάσεις σχετικά με το σημαντικό θέμα της λήψης αποφάσεων στη ζωή μας. Ο άγιος Ιγνάτιος Λογιόλα, ο ιδρυτής των Ιησουιτών, θεωρείται ο ειδικός στον τομέα αυτόν.
Το θέμα θα παρουσιαστεί σε συνέχειες.

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΩ;
Ίσως αυτή η ερώτηση να μην είναι πιεστική για σένα. Ίσως νομίζεις ότι ξέρεις απόλυτα τι πρέπει να κάνεις, και κυρίως τι οι άλλοι (ο προϊστάμενος, ο σύζυγος, τα παιδιά, οι γονείς, η κυβέρνηση) θέλουν να κάνεις. Το πρόβλημα δεν είναι το να ξέρει κανείς τι να κάνει, αλλά το να ολοκληρώσει όλα όσα έχει να κάνει. Και όταν έχει λίγο ελεύθερο χρόνο, κάνει αυτό που θέλει, χωρίς να το σκέφτεται και πολύ.
Ανεξαρτήτως αυτού, όμως, οι περισσότεροι από εμάς κάθε τόσο ρωτάμε «τι πρέπει να κάνω;». Κάποιες φορές, αυτή η ερώτηση γίνεται εξαιρετικά σημαντική: ερχόμαστε αντιμέτωποι με μεγάλες αποφάσεις για το πώς πρέπει να περνάμε το χρόνο μας και να ξοδεύουμε τα χρήματά μας, αποφάσεις για τη δουλειά μας, για οικογενειακά προβλήματα, για διλήμματα που αφορούν συναδέλφους και φίλους μας. Η ερώτηση «τι θα έπρεπε να κάνω;» σιγοβουίζει στο πίσω μέρος του μυαλού μας, ενώ συνεχίζουμε να εκτελούμε καθημερινές δουλειές: πώς να διαχειριστούμε τη λίστα με τις δουλειές που έχουμε στο σπίτι και στη δουλειά. Πόσα χρήματα μπορούμε να ξοδέψουμε για την ένδυσή μας, το φαγητό μας ή τη διασκέδασή μας. Πότε να επισκεφθούμε τον άρρωστο γείτονά μας ή να κάνουμε εκείνο το τηλεφώνημα που αναβάλλουμε τόσο καιρό. Πώς να αγαπάμε τους ανθρώπους που αγαπάμε. Ή ακόμη κι εκείνους που μας τρελαίνουν.
Οι χριστιανοί χρειάζεται να παίρνουν στα σοβαρά αυτές τις ερωτήσεις. Από μιας απόψεως, το να βρίσκουμε καλές απαντήσεις σ’ αυτές τις ερωτήσεις είναι η χριστιανική ζωή, τουλάχιστον η χριστιανική ζωή όπως την ζούμε κάθε μέρα. Το να αγωνιζόμαστε να ζούμε σαν χριστιανοί, σημαίνει να βρίσκουμε τους καλύτερους τρόπους ώστε να απαντάμε εν αγάπη στις περιστάσεις της ζωής μας. Η ζωή μάς παρουσιάζει μια ατελείωτη διαδοχή ευκαιριών να φέρουμε την αγάπη του Θεού στους άλλους ανθρώπους, να ενεργούμε ενάρετα, να επιτελούμε το έργο του Χριστού. «Παντού υπάρχει καλό που μπορεί να γίνει», έλεγε ο ιησουίτης π. Pierre Favre. «Παντού υπάρχει κάτι που μπορεί να φυτευθεί και να δρέψουμε τους καρπούς του». Διαρκώς κάνουμε επιλογές γι’ αυτά τα πράγματα. Και καθώς επιλέγουμε, σταδιακά γινόμαστε το είδος του ανθρώπου που μας προόρισε ο Θεός.
Ως χριστιανοί, πιστεύουμε ότι ο Θεός θα μας βοηθήσει να κάνουμε αυτές τις επιλογές. Ο Ιησούς το υποσχέθηκε: «Το Άγιο Πνεύμα, ο Παράκλητος, τον οποίο ο Πατέρας θα στείλει στο όνομά μου, θα σας διδάξει τα πάντα και θα σας υπενθυμίσει όλα όσα σας έχω πει εγώ» (Ιω 14:26). Οι χριστιανοί εξαρχής έχουν επικαλεστεί τη βοήθεια του Θεού στη λήψη αποφάσεων. Το πρώτο που έκαναν οι απόστολοι μετά την ανάληψη του Ιησού, ήταν να επιλέξουν τον αντικαταστάτη του Ιούδα ως το δωδέκατο μέλος. Διάλεξαν δύο άνδρες και προσευχήθηκαν: «Εσύ, Κύριε, που ξέρεις τις καρδιές όλων, δείξε μας ποιον από τους δύο αυτούς διάλεξες να αναλάβει τη θέση στο λειτούργημα αυτό» ( Πράξ 1:24-25). Από τότε, οι χριστιανοί προσεύχονται για την καθοδήγηση του Θεού. Το Άγιο Πνεύμα είναι ενεργό στη ζωή μας. Αν το επικαλεστούμε και μάθουμε πώς να το ακούμε, θα λάβουμε την καθοδήγηση για τις επιλογές μας. Θα είμαστε σε θέση να ξέρουμε τι θέλει ο Θεός.
«Τα πάντα δοκιμάζετε», γράφει ο απόστολος Παύλος στους Θεσσαλονικείς (1 Θεσ. 5:21). «Δοκιμάζετε τα πνεύματα ώστε να δείτε αν προέρχονται από τον Θεό», λέει ο απόστολος Ιωάννης (Α΄ Ιω 4:1). Στη διάρκεια των αιώνων, η Εκκλησία ανέπτυξε μια βαθιά κατανόηση του τρόπου με τον οποίο μπορεί να το κάνει αυτό. Λέγεται διάκριση, είναι μια δεξιότητα και μια τέχνη, μια ουσιαστικά πνευματική διαδικασία που έχει τις ρίζες της στην προσευχή, αλλά και σε μια μεθοδολογία, και είναι κάτι που μπορούμε να διδαχθούμε και να βελτιωθούμε σ’ αυτό με τον καιρό.

ΤΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕ Ο ΑΓΙΟΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ
Ο δάσκαλός μας στην διάκριση είναι ο άγιος Ιγνάτιος Λογιόλα, ο ιδρυτής των ιησουιτών, συγγραφέας των «Πνευματικών Ασκήσεων», και σπουδαία προσωπικότητα τόσο της κοσμικής όσο και της θρησκευτικής ιστορίας. Οι ιησουίτες έγιναν ένα ιεραποστολικό τάγμα που απλώθηκε σε όλο τον κόσμο, μια από τις μεγαλύτερες δυνάμεις ανανέωσης του καθολικισμού κατά τον 16ο αιώνα, και δημιουργοί ενός εκπαιδευτικού συστήματος που μεταμόρφωσε την Ευρώπη και άλλα μέρη του κόσμου. Η Ιγνατιανή Πνευματικότητα είχε τεράστια επίδραση, που ξεπέρασε τους ιησουίτες. Διαμόρφωσε την χαρακτηριστική προσανατολισμένη προς τα έξω, ενεργό θεώρηση του κόσμου. Πολλοί θεωρούν ότι οι «Πνευματικές Ασκήσεις» του Ιγνατίου είναι το μοναδικό βιβλίο για την προσευχή και την πνευματική ζωή που έχει τόση επιρροή παγκοσμίως.
Η Ινγατιανή Πνευματικότητα έχει τις ρίζες της σε μια εμπειρία μεταστροφής που ο Ιγνάτιος είχε στην ηλικία των τριάντα ετών. Γεννημένος στην περιοχή των Βάσκων της βόρειας Ισπανίας, ο νεαρός Ιγνάτιος είχε μια άτακτη ζωή ως αυλικός στην αυλή της Ναβάρας και αργότερα ως ιππότης στο στρατό του Δούκα της Ναβάρας. Το 1521 τραυματίστηκε σοβαρά στη μάχη, και πέρασε έναν χρόνο αναρρώνοντας στο σπίτι. Εκεί είχε μια εμπειρία βαθύτατης μεταστροφής προς τον Χριστό. Εγκατέλειψε την καριέρα του ως στρατιωτικός, απαρνήθηκε τα προνόμια της κοινωνικής τάξης του και σάλπαρε για έναν προορισμό που τον οδήγησε να γίνει ένας από τους μεγαλύτερους νεωτεριστές και πνευματικούς συγγραφείς της Εκκλησίας.
Η βασική ενόραση του Ιγνατίου ήταν ότι ο Θεός μας μιλά διαμέσου της ευμετάβλητης θάλασσας των συναισθημάτων, των ενοράσεων και διαισθήσεων της συναισθηματικής ζωής μας. Οι επιθυμίες μας παίζουν σημαντικότατο ρόλο. Οδηγούμαστε εκτός πορείας από «άτακτες προσκολλήσεις» – επιθυμίες που μας παρεκτρέπουν και καταπνίγουν τις βαθύτερες και πιο αληθινές επιθυμίες μας. Οι βαθύτερες επιθυμίες μας είναι να γνωρίσουμε και να υπηρετήσουμε τον Θεό. Οι επιλογές που κάνουμε αφορούν το πώς εκπληρώνουμε αυτές τις επιθυμίες στις συγκεκριμένες περιστάσεις της ζωής μας. Ο Ιγνάτιος πίστευε ότι οι βαθύτερες επιθυμίες μας τοποθετήθηκαν στην καρδιά μας από τον Θεό. Έτσι, όταν ανακαλύπτουμε τι πραγματικά θέλουμε, ανακαλύπτουμε τι θέλει και ο Θεός.

  • Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΙΣ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΤΕΤΑΡΤΕΣ

(Μετάφραση, επιμέλεια κειμένων: Ειρήνη Κουτελάκη)

Σύμβολα της Ιεράς Καρδιάς Του Ιησού

Προσκύνημα Εξωμβούργου και Ιησουίτες

Το δεύτερο στη σειρά video μας: Το προσκύνημα της Ιεράς Καρδίας στο Εξώμβουργο Τήνου και οι Ιησουίτες. Εδώ: