Αρχείο κατηγορίας Πνευματική γωνία – Ιησουιτες Άρθρα

11 ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΑΣ

 
ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΟ 10-09-2018ΠΑΝΤΟΤΕ ΝΑ ΚΡΑΤΑΣ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΟΥ ΑΝΟΙΧΤΑ ΣΕ ΜΙΑ ΣΧΕΣΗ
Ένα βλέμμα εκτίμησης έχει τεράστια σημασία. Το να μην το προσφέρεις, είναι βλαβερό. Πόσα πράγματα κάνουν οι σύζυγοι και τα παιδιά προκειμένου να τους προσέξουν! Πολύς πόνος και πολλά προβλήματα συμβαίνουν όταν σταματάμε να κοιτάμε ο ένας τον άλλον. Η αγάπη ανοίγει τα μάτια μας και μας δίνει την δυνατότητα να δούμε, πέρα από οτιδήποτε άλλο, τη μεγάλη αξία που έχει ο άνθρωπος.
 
ΜΗ ΒΙΑΖΕΣΑΙ ΝΑ ΠΡΟΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ
Σκέπτομαι την ταχύτητα με την οποία οι άνθρωποι προχωρούν από μία αισθηματική σχέση σε μια άλλη. Πιστεύουν, όπως συμβαίνει με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ότι η αγάπη μπορεί να συνδεθεί ή να αποσυνδεθεί με το σκεπτικό του καταναλωτή, και ότι η σχέση μπορεί να ‘μπλοκαριστεί’. Αντιμετωπίζουμε τις αισθηματικές σχέσεις με τον τρόπο που φερόμαστε σε υλικά αντικείμενα και στο περιβάλλον: όλα είναι για πέταμα μετά τη χρήση τους. Όλοι χρησιμοποιούν και πετούν, εκμεταλλεύονται και στίβουν μέχρι τελευταίας ρανίδος. Έπειτα, τα πετούν στον κάλαθο των αχρήστων. Ο ναρκισσισμός κάνει τους ανθρώπους ανίκανους να δουν πέρα από τον εαυτό τους, πέρα από τις επιθυμίες και τις ανάγκες τους. Και έτσι, αργά ή γρήγορα, όσοι χρησιμοποιούν τους άλλους τελικά χρησιμοποιούνται και οι ίδιοι από άλλους, γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης και απορρίπτονται από την ίδια ακριβώς νοοτροπία.
 
Η ΕΥΓΕΝΕΙΑ ΚΑΝΕΙ ΤΗ ΔΙΑΦΟΡΑ
Στην οικογένεια, τρεις λέξεις πρέπει να χρησιμοποιούνται. Το επαναλαμβάνω διαρκώς! Τρεις λέξεις: «Παρακαλώ», «Ευχαριστώ», «Συγγνώμη». Τρεις ουσιώδεις λέξεις. Ας μην είμαστε τσιγκούνηδες στη χρήση αυτών των λέξεων, αλλά ας τις επαναλαμβάνουμε καθημερινά. Διότι κάποιες σιωπές είναι καταπιεστικές, ακόμη και μέσα στην οικογένεια, μεταξύ συζύγων, γονέων και παιδιών, μεταξύ αδελφιών. Οι σωστές λέξεις, όταν λέγονται στη σωστή στιγμή, καθημερινά προστατεύουν και θρέφουν την αγάπη.
 
Η ΑΓΑΠΗ ΕΙΝΑΙ ΣΑΝ ΤΟ ΚΑΛΟ ΚΡΑΣΙ: ΠΑΙΡΝΕΙ ΧΡΟΝΟ ΓΙΑ ΝΑ ΓΙΝΕΙ Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΔΟΧΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΤΗΣ.
Δεν είναι χρήσιμο το να ονειρευόμαστε μια ειδυλλιακή και τέλεια αγάπη που δεν χρειάζεται κανένα ερέθισμα για να μεγαλώσει. Μια αιθέρια άποψη της επίγειας αγάπης, ξεχνά ότι τα καλύτερα έρχονται, κι ότι το καλό κρασί ωριμάζει με τον χρόνο. Όπως το καλό κρασί αρχίζει να ανασαίνει με τον καιρό, έτσι και η καθημερινή εμπειρία της πιστότητας δίνει στον έγγαμο βίο πλούτο και ‘σώμα’. Η πιστότητα αφορά την υπομονή και την προσδοκία.
 
Η ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΗ ΑΚΡΟΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΜΟΡΦΗ ΤΕΧΝΗΣ
Αφιερώστε χρόνο, ποιοτικό χρόνο. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται να είστε έτοιμοι να ακούτε υπομονετικά και προσεκτικά όλα όσα το άλλο άτομο θέλει να πει. Απαιτεί την αυτοπειθαρχία του να μην αντιμιλάς μέχρι να έρθει η κατάλληλη στιγμή. Αντί να προσφέρετε μια γνώμη ή μια συμβουλή, χρειάζεται να είστε βέβαιοι ότι έχετε ακούσει όλα όσα το άλλο άτομο έχει να πει. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται να καλλιεργείτε μια εσωτερική σιωπή που καθιστά δυνατή την ακρόαση του άλλου χωρίς να αποσπάται η προσοχή από σκέψεις και συναισθήματα. Μη βιάζεστε, παραμερίστε όλες τις προσωπικές ανάγκες και ανησυχίες σας, και δημιουργήστε χώρο. Συχνά, ο άλλος σύζυγος δεν χρειάζεται κάποια λύση στα προβλήματά του, αλλά απλώς να τον ακούσετε, να αισθάνεται ότι κάποιος αναγνωρίζει τον πόνο του, την απογοήτευσή του, τον φόβο του, τον θυμό του, τις ελπίδες και τα όνειρά του.
 
ΜΕΡΙΚΕΣ ΦΟΡΕΣ ΜΙΑ ΑΝΤΙΘΕΤΗ ΑΠΟΨΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΙ ΚΑΚΟ
Να είστε ανοιχτόμυαλοι. Μην τελματώνετε μέσα στις περιορισμένες ιδέες και γνώμες σας, αλλά να είστε έτοιμοι να τις αλλάξετε ή να τις επεκτείνετε. Ο συνδυασμός δύο διαφορετικών τρόπων σκέψης μπορεί να οδηγήσει σε μια σύνθεση που εμπλουτίζει και τους δύο.
 
ΤΟ ΠΩΣ ΛΕΜΕ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΙΔΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΜΕ ΤΟ ΤΙ ΛΕΜΕ
Η ικανότητα να λέμε αυτό που σκεπτόμαστε χωρίς να προσβάλλουμε το άλλο άτομο είναι σημαντική. Οι λέξεις πρέπει να είναι προσεκτικά επιλεγμένες ώστε να μην προσβάλλουν, ιδιαίτερα όταν συζητώνται δύσκολα θέματα. Προσπαθώντας να εξηγήσουμε την θέση μας, δεν πρέπει ποτέ να ξεθυμαίνουμε τον θυμό μας και να προκαλούμε πόνο, να γελοιοποιούμε, να κατηγορούμε και να προσβάλλουμε τους άλλους. Πολλές διαφωνίες ανάμεσα στα ζευγάρια αφορούν ασήμαντα πράγματα. Κυρίως αφορούν ασήμαντα πράγματα. Αυτό που αλλάζει την διάθεση, ωστόσο, είναι ο τρόπος που τα πράγματα διατυπώνονται ή η στάση με την οποία λέγονται.
 
Η ΟΜΟΡΦΙΑ ΧΑΝΕΤΑΙ, ΑΛΛΑ Η ΚΑΡΔΙΑ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΑΛΗΘΙΝΗ
Στην πορεία κάθε γάμου, η φυσική εμφάνιση των συζύγων αλλάζει, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η αγάπη και η έλξη χρειάζεται κι αυτές να ξεθωριάσουν. Αγαπάμε το άλλο άτομο γι’ αυτό που είναι, όχι απλώς για το σώμα του. Παρόλο που το σώμα γερνά, και πάλι εκφράζει εκείνη την προσωπική ταυτότητα που κέρδισε την καρδιά μας παλιότερα. Ακόμη κι αν οι άλλοι δεν μπορούν να δουν την ομορφιά εκείνης της ταυτότητας, οι σύζυγοι εξακολουθούν να την βλέπουμε με τα μάτια της αγάπης και έτσι η αγάπη τους δεν μειώνεται.
 
ΣΥΜΒΙΒΑΣΤΕΙΤΕ, ΣΥΜΒΙΒΑΣΤΕΙΤΕ, ΣΥΜΒΙΒΑΣΤΕΙΤΕ
Καθώς η αγάπη ωριμάζει, μαθαίνει επίσης να «διαπραγματεύεται». Χωρίς να έχει σχέση με κανέναν εγωισμό ή υπολογισμό, μια τέτοια διαπραγμάτευση είναι μια άσκηση αμοιβαίας αγάπης, ένα παιχνίδι δοσοληψίας, για το καλό της οικογένειας. Σε κάθε νέο στάδιο του έγγαμου βίου, υπάρχει η ανάγκη για επαναδιαπραγμάτευση συμφωνιών, ώστε να μην υπάρχουν νικητές και χαμένοι, αλλά μάλλον δύο νικητές. Στο σπίτι, οι αποφάσεις δεν μπορούν να λαμβάνονται μονόπλευρα, αφού κάθε σύζυγος μοιράζεται την ευθύνη για την οικογένεια. Ωστόσο, κάθε σπίτι είναι μοναδικό και κάθε γάμος θα βρει μια συμφωνία που να λειτουργεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
 
ΜΗΝ ΓΙΝΕΣΤΕ ΑΜΥΝΤΙΚΟΙ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΜΑΧΗ
Όταν αντιμετωπίζουμε μια κρίση, πρώτα τείνουμε να αντιδρούμε αμυντικά, αφού νιώθουμε ότι χάνουμε τον έλεγχο, ή ότι φταίμε, κι αυτό μας κάνει να αισθανόμαστε άβολα. Καταφεύγουμε στην άρνηση του προβλήματος, στην απόκρυψή του ή στη μείωση της σημασίας του, και ελπίζουμε ότι θα εξαφανιστεί. Αλλά αυτό δεν βοηθά. Μόνο κάνει τα πράγματα χειρότερα, σπαταλά ενέργεια και καθυστερεί τη λύση.
 
ΠΟΤΕ ΜΗΝ ΑΓΝΟΕΙΤΕ ΤΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟ ΦΟΡΤΙΟ ΕΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ
Πολλοί άνθρωποι βγαίνουν από την παιδική ηλικία χωρίς να έχουν ποτέ νιώσει ανιδιοτελή αγάπη. Αυτό επηρεάζει την ικανότητά τους να εμπιστεύονται τους άλλους και να είναι ανοιχτοί μαζί τους. Μια κακή σχέση με τους γονείς και τα αδέλφια, εάν δεν θεραπευτεί, μπορεί να ξαναεμφανιστεί και να βλάψει το γάμο. Τα άλυτα προβλήματα χρειάζεται να αντιμετωπίζονται και πρέπει να γίνεται μια διαδικασία απελευθέρωσης. Όταν εμφανίζονται προβλήματα σ’ έναν γάμο, προτού ληφθούν σημαντικές αποφάσεις, είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί ότι κάθε σύζυγος έχει αντιμετωπίσει την προσωπική ιστορία του.
 
-Πάπας Φραγκίσκος (από την Αποστολική Παραίνεσή του «Amoris Laetitia».
Μετάφραση και επιμέλεια κειμένου: Ειρήνη Κουτελάκη)

Παίρνοντας αποφάσεις… (Μέρος 8ο)

desivoices_iconΤο τελικό στάδιο της λήψης αποφάσεων.

ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ
Το τελικό βήμα είναι να αναζητήσουμε επιβεβαίωση για την απόφασή μας. Ο άγιος Ιγνάτιος γράφει:
«Αφού γίνει αυτή η εκλογή ή παρθεί αυτή η απόφαση, πρέπει αυτός που την πήρε να σπεύσει να προσευχηθεί μπροστά στον Θεό και Κύριό μας, και να του προσφέρει την εκλογή αυτή, ώστε η Θεία Μεγαλοσύνη του να ευαρεστηθεί να τη δεχθεί και να την επικυρώσει, εάν είναι για μεγαλύτερη υπηρεσία και δόξα του».
Αυτά είναι μόνο όσα λέει ο άγιος Ιγνάτιος για το θέμα των αποφάσεων. Αφήνει σημαντικές ερωτήσεις αναπάντητες. Τι μετράει ως επιβεβαίωση; Πώς πρέπει να την αναζητήσουμε; Για πόσον καιρό πρέπει να την αναζητήσουμε; Είναι λίγο ασαφές το γιατί ο Ιγνάτιος επιμένει στο θέμα της επιβεβαίωσης. Αν η διαδικασία της διάκρισης ήταν λεπτομερής και καλή, γιατί χρειαζόμαστε επιπλέον ενδείξεις που επιβεβαιώνουν μια καλή και λογική απόφαση; Πιθανόν ο λόγος να αφορά την επιμονή του Ιγνατίου για ενδελεχή εξέταση. Πίστευε ότι πρέπει να κάνουμε κάθε λογική προσπάθεια για το καλύτερο αποτέλεσμα. Αυτό σημαίνει ότι προσπαθούμε να βρούμε επιβεβαίωση μιας σημαντικής απόφασης, ώστε να έχουμε κάνει ό,τι μπορούμε για να βρούμε το θέλημα του Θεού.
Φυσικά, το τι είναι «λογική προσπάθεια», διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο κι από περίσταση σε περίσταση. Ο χρόνος τελειώνει και πρέπει να ληφθεί κάποια απόφαση. Κάποιες αποφάσεις είναι σημαντικότερες από άλλες. Η σύνεση μας λέει ότι δεν πρέπει να σπαταλάμε πολύ χρόνο αναζητώντας επιβεβαίωση για σχετικά ασήμαντες αποφάσεις, ίσως μάλιστα καθόλου, αν ο χρόνος μας είναι λίγος και υπάρχουν άλλα θέματα που επιζητούν την προσοχή μας. Γι’ αυτό το λόγο δεν υπάρχει μία μόνο απάντηση στην ερώτηση πόσο καιρό χρειάζεται να αφιερώσουμε αναζητώντας την επιβεβαίωση. Τι συμβαίνει εάν έχουμε φτάσει στα όρια της «λογικής προσπάθειας» και δε διαφαίνεται πουθενά η επιβεβαίωση; Σ’ αυτή την περίπτωση, λέει ο Juan Polanco, ένας από τους στενότερους συνεργάτες του Ιγνατίου, θα πρέπει να προχωρήσουμε και να οριστικοποιήσουμε την απόφασή μας.
Είναι εύκολο να αγνοήσουμε αυτό το βήμα – ίσως να είναι αυτός ο λόγος που ο Ιγνάτιος επέμεινε στην επιβεβαίωση. Συνήθως θέλουμε να προχωρήσουμε αφότου έχουμε λάβει την απόφασή μας. Αν η διαδικασία της διάκρισης είναι πολύ μακρά, χαιρόμαστε που επιτέλους τελείωσε. Θέλουμε να προχωρήσουμε με την εφαρμογή της απόφασής μας. Ο άγιος Ιγνάτιος λέει ότι θα πρέπει να σταματήσουμε σ’ αυτό το σημείο, να παρουσιάσουμε την απόφασή μας στον Χριστό, και να ζητήσουμε κάποια ένδειξη επικύρωσης.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η επιβεβαίωση έρχεται με τη μορφή της παρηγορίας. Οι αμφιβολίες και τα άγχη εξαφανίζονται. Αισθανόμαστε ειρηνικά μέσα μας με την κατεύθυνση που επιλέξαμε. Υπάρχει μέσα μας μια αίσθηση του «σωστού» – ότι η απόφαση που λάβαμε θα μας φέρει πιο κοντά στον Θεό, πιο κοντά σ’ αυτό που πραγματικά θέλουμε.
Μια τελευταία σκέψη για το θέμα της επιβεβαίωσης: Συχνά οι άνθρωποι λένε ότι το αποτέλεσμα μιας απόφασης την επικυρώνει ή δεν την επικυρώνει. Αν τα πράγματα έρθουν καλά, αυτό σημαίνει ότι ο θεός ήθελε να συμβούν τα πράγματα έτσι, και ότι η απόφαση αντανακλά το θέλημα του Θεού. Ένα κακό αποτέλεσμα σημαίνει το αντίθετο: ότι ο Θεός δεν ήθελε τα πράγματα να γίνουν έτσι, και ότι ήταν μια κακή απόφαση. Σ’ αυτή την ιδέα υπάρχουν κάποια σπέρματα αλήθειας. Στους κανόνες για την διάκριση, ένα σημείο ψευδούς παρηγορίας είναι το αποτέλεσμα των ενεργειών που έγιναν υπό την επίδρασή της. Αν οι άνθρωποι είναι θυμωμένοι μ’ αυτό που κάνουμε κι αν αισθανόμαστε δυστυχισμένοι και σαν να έχουμε κατάθλιψη, η παρηγορία που μας οδήγησε στην απόφασή μας, είναι πολύ πιθανό να είναι μια ψευδής παρηγορία. Αλλά μπορεί και όχι. Ο άγιος Ιγνάτιος λέει ότι οι δυνάμεις του σκότους έρχονται σε αντίθεση με το έργο του Θεού. Θα πρέπει να περιμένουμε εμπόδια, δυσκολίες, ακόμη και αποτυχίες.
Μια άλλη εκδοχή αυτής της ιδέας είναι η στάση ότι «θα προχωρήσω μ’ αυτό το σχέδιο, κι ο Θεός θα το σταματήσει αν δεν θέλει να πραγματοποιηθεί». Μερικές φορές, συχνά, η μόνη επιλογή μας είναι να προχωρήσουμε και να κάνουμε ό,τι θεωρούμε καλύτερο εν μέσω αβεβαιοτήτων, χρονικών πιέσεων και μερικής γνώσης της κατάστασης. Αλλά τα αποτελέσματα δεν λένε και πολλά για την ορθότητα της διάκρισης. Το σχέδιό μας μπορεί να αποτύχει, επειδή ο Θεός δεν ήθελε να πραγματοποιηθεί. Αλλά μπορεί επίσης να αποτύχει επειδή το εκτροχίασε ο Σατανάς. Μπορεί να αποτύχει επειδή οι προκαταλήψεις και η αναζήτηση της αυτοπραγμάτωσης θολώνουν την κρίση άλλων ανθρώπων που πρέπει να εφαρμόσουν το σχέδιο. Μπορεί να αποτύχει για κανέναν προφανή πνευματικό λόγο. Μπορεί κάποιος άλλος να πάρει τη δουλειά που θέλουμε. Μπορεί να προχωρήσουμε με το σχέδιό μας, αλλά εάν δεν λειτουργήσει, δεν πρέπει να πούμε ότι ο Θεός δεν ήθελε να πραγματοποιηθεί.
Τα μελλοντικά γεγονότα δε μας λένε τίποτα για την ορθότητα μιας απόφασης που λαμβάνουμε τώρα. Δεν ξέρουμε τι επιφυλάσσει το μέλλον. Δεν ξέρουμε τι θα κάνουν άλλα άτομα. Δεν ξέρουμε τι θέλει ο Θεός να κάνουν άλλα άτομα. Αλλά με μια ορθή διάκριση, μπορούμε να γνωρίζουμε τι θέλει ο Θεός να κάνουμε, τώρα, στις δεδομένες περιστάσεις. Θα είναι μια απόφαση που θα μας φέρει πιο κοντά σ’ αυτό που πραγματικά θέλουμε.

Παίρνοντας αποφάσεις… (Μέρος 7ο)

meros 7oΓια να μας βοηθήσει να καταφέρουμε την αντικειμενικότητα, ο Ιγνάτιος δίνει τρία φανταστικά σενάρια. Στο πρώτο, φανταζόμαστε ότι ένας ξένος έρχεται σ’ εμάς για συμβουλές. Δε γνωρίζουμε καθόλου αυτό το άτομο, αλλά ευχόμαστε γι’ αυτό κάθε καλό και θέλουμε να το βοηθήσουμε να κάνει το σωστό. Ο άγνωστος παλεύει με την ίδια απόφαση που αντιμετωπίζουμε κι εμείς. Θέλει να κάνει μια επιλογή «για τη μεγαλύτερη δόξα του Θεού». Ακούμε το άτομο αυτό και εξηγούμε το θέμα. Τι συμβουλή θα δίναμε; Ποιοι παράγοντες φαίνονται σημαντικοί; Ποιοι παράγοντες φαίνονται άσχετοι; Αυτή η άσκηση θα πρέπει να μας απελευθερώσει από τις κάθε είδους προκαταλήψεις που θολώνουν την κρίση μας.
Στο δεύτερο σενάριο, φανταζόμαστε ότι εξετάζουμε την απόφαση ενώ είμαστε ετοιμοθάνατοι.
Το τρίτο σενάριο είναι ότι φανταζόμαστε το ίδιο πράγμα από την προοπτική της Τελικής Κρίσεως. Στο τέλος της ζωής μας, οι άτακτες προσκολλήσεις εξαφανίζονται. Η καριέρα μας, το μέγεθος του σπιτιού μας, οι φανταχτερές διακοπές μας, η ερωτική ζωή μας, οι ανησυχίες μας σχετικά με τα οικονομικά μας, την τιμή και την ισχύ μας, τίποτα απ’ όλα αυτά δεν έχει πια σημασία. Τι εύχεσαι να μπορούσες να είχες κάνει για την απόφαση που αντιμετωπίζεις; Για παράδειγμα, το χρήμα μπορεί να μας απασχολεί πολύ καθώς σκεπτόμαστε διάφορες θέσεις εργασίας, και πολύ σωστά. Η οικογένειά μας χρειάζεται ένα επαρκές εισόδημα. Αλλά κοιτάζοντας συνολικά τη ζωή μας, πόσο σημαντική είναι η διαφορά στο μισθό μας σε σύγκριση με άλλους παράγοντες της απόφασής μας; Ξανά, η άσκηση αυτή έχει ως σκοπό της να μας βοηθήσει να καταφέρουμε να αποστασιοποιηθούμε, «χωρίς να κλίνουμε προς τη μια ή την άλλη πλευρά». (Συνεχίζεται με το τελευταίο μέρος).

Παίρνοντας αποφάσεις… (Μέρος 6ο)

6o merosΣτο σημερινό 6ο μέρος περί λήψεως αποφάσεων, βλέπουμε τον 3ο τρόπο στην ιγνατιανή παράδοση, που αφορά τη χρήση της λογικής μας.

  • Ο τρίτος τρόπος: Χρησιμοποιώντας το κεφάλι μας
    Υπάρχει ένας τρίτος τρόπος να λάβει κανείς μια απόφαση, εάν οι δύο πρώτοι δεν αρκούν. Αυτός ο τρόπος κάνει μια ιδιαίτερη χρήση των διανοητικών δυνατοτήτων μας, ιδιαίτερα των ικανοτήτων μας για λογική και για ανάλυση. Εδώ δεν κοιτάμε για καθοδήγηση από τον Θεό σε περιόδους παρηγορίας και δεν χρησιμοποιούμε τα κλασικά εργαλεία για διάκριση.
    Υπάρχει μια έντονη συζήτηση μεταξύ των ειδικών στην ιγνατιανή πνευματικότητα, σχετικά με το πόσο ευδιάκριτοι είναι ο δεύτερος και ο τρίτος τρόπος για να φτάσουμε σε μια απόφαση. Είναι διαφορετικοί. Ο ένας βασίζεται στη συναισθηματική φύση μας, ενώ ο άλλος βασίζεται στη λογική. Ο δεύτερος τρόπος λήψης απόφασης πάντοτε περιλαμβάνει και κάποια διαδικασία λογικής, και ο «τρίτος τρόπος» για τη λήψη απόφασης αφορά τα συναισθήματα μέχρι κάποιο βαθμό. Αλλά πρακτικά, υπάρχει επικάλυψη. Το ιδανικό στην ιγνατιανή παράδοση είναι η ενότητα της θέλησης, των συναισθημάτων και του νου. Και τα τρία είναι παρόντα όταν παίρνουμε αποφάσεις. Οι διαφορετικοί τρόποι είναι διαφορές στην έμφαση που δίνουμε.
    Ο Ιγνάτιος περιέγραψε τον δεύτερο τρόπο λήψης αποφάσεων με μια σύντομη πρόταση: «Όταν πολύ φως και κατανόηση προέρχονται δια της εμπειρίας της απόγνωσης και της παρηγορίας, και της διάκρισης διαφόρων πνευμάτων». Ωστόσο, περιγράφει τον τρίτο τρόπο με αρκετή λεπτομέρεια. Θέτει κάποιες προϋποθέσεις και προσφέρει δύο διαφορετικούς τρόπους για λήψη απόφασης αυτού του είδους.
    Η πρώτη προϋπόθεση είναι ένας χρόνος ηρεμίας –«ένας χρόνος κατά τον οποίο η ψυχή δεν είναι αναστατωμένη από διάφορα πνεύματα και έχει ελεύθερη και ειρηνική χρήση των φυσικών δυνάμεών της». Σε κατάσταση ηρεμίας, δεν βιώνουμε παρηγορία και απόγνωση. Η δεύτερη προϋπόθεση είναι να σκεφτούμε «για ποιον σκοπό γεννήθηκε ο άνθρωπος, δηλαδή για τον έπαινο του Θεού και Κυρίου μας και για την σωτηρία της ψυχής του». Αυτά τα λόγια προέρχονται από την Αρχή και Θεμέλιο. Υπάρχει άλλη μία προϋπόθεση: να επιθυμούμε να κάνουμε εκείνο «που είναι περισσότερο προς έπαινο και δόξα Του».
    Η πρώτη μέθοδος για τη λήψη μιας απόφασης με τον τρίτο τρόπο έχει να κάνει με το προσεκτικό ζύγισμα των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων των εναλλακτικών δράσεων. Ο Ιγνάτιος το θέτει ως εξής:
    «Να μελετήσω, εξετάζοντας πολύ προσεκτικά, πόσα πλεονεκτήματα και οφέλη προκύπτουν για μένα εάν πάρω τη θέση ή το αξίωμα με εισόδημα που έχω στο νου μου, αποκλειστικά για τη δόξα του Θεού και Κυρίου μας και τη σωτηρία της ψυχής μου. Και αντίθετα, με τον ίδιο τρόπο να μελετήσω τα μειονεκτήματα και τους κινδύνους που συνεπάγεται η κατοχή τους. Να κάνω το ίδιο στο δεύτερο μέρος, και συγκεκριμένα να εξετάσω προσεκτικά τα πλεονεκτήματα και τα οφέλη που υπάρχουν στο να μην τα κατέχω, καθώς και αντίθετα, τα μειονεκτήματα και τους κινδύνους που συνεπάγεται αυτή η μη κατοχή τους».
    Αυτή είναι μια διαδικασία λογικής και ανάλυσης. Μπορούμε να φτιάξουμε σ’ ένα φύλλο χαρτί τέσσερις στήλες με τα υπέρ και τα κατά της Επιλογής 1, και με τα υπέρ και τα κατά της Επιλογής 2. Μόλις έχουμε καταγράψει όλους τους παράγοντες, μπορούμε να σκεφτούμε βαθιά το θέμα:
    «Αφού με τον τρόπο αυτό σκεφτώ και εξετάσω προσεκτικά όλες τις πλευρές του θέματος που έχω στο νου μου, να κοιτάξω προς ποια πλευρά κλίνει περισσότερο η λογική. Και έτσι, σχετικά με το θέμα που έχω στο νου μου, πρέπει να καταλήξω σε μια απόφαση σύμφωνα με την ισχυρότερη παρότρυνση της λογικής και όχι από κάποια παρότρυνση των αισθήσεων».
    Πρόκειται για μια πολύ λεπτομερή διαδικασία. Ο άγιος Ιγνάτιος θέλει να σκεφτούμε «όλες τις πλευρές του θέματος» που έχουμε στο νου μας. Πρέπει, λοιπόν, να εξετάσουμε το θέμα που μας απασχολεί από κάθε οπτική γωνιά, να σκεφτούμε κάθε παράγοντα, και να ξαναδούμε μήπως παραβλέψαμε κάτι. Δηλαδή, σκεφτόμαστε το θέμα μας, και μετά το ξανασκεφτόμαστε. Επομένως, η διαδικασία αυτή χρειάζεται κάποιο χρόνο. Στο τέλος καλούμαστε να πάρουμε μια απόφαση με βάση το τι φαίνεται πιο λογικό. Εξετάζουμε τα υπέρ και τα κατά, τα σκεπτόμαστε σε βάθος και επιλέγουμε την εναλλακτική λύση που βγάζει το πιο λογικό νόημα.
    Ο δεύτερος τρόπος λήψης τέτοιου είδους αποφάσεων, φέρνει στη διαδικασία μας έναν δεύτερο παράγοντα, τη φαντασία. Ο Ιγνάτιος τον αποκαλεί δεύτερο τρόπο, αλλά πολλοί έμπειροι πνευματικοί καθοδηγητές πιστεύουν ότι είναι ένα συμπλήρωμα του πρώτου τρόπου. Η μεγάλη πρόκληση στη λήψη αποφάσεων, και σε κάθε διάκριση, είναι ότι χρειάζεται να είμαστε επαρκώς αποκολλημένοι από τις άτακτες προσκολλήσεις μας, ώστε να μπορέσουμε να δούμε τι πραγματικά θέλουμε. (Συνεχίζεται)

Παίρνοντας αποφάσεις… (Μέρος 5ο)

5o merosΟι αποφάσεις στη ζωή μας. 5ο μέρος: ο 2ος τρόπος να λαμβάνουμε αποφάσεις, σύμφωνα με τον άγιο Ιγνάτιο Λογιόλα.

-Ο δεύτερος τρόπος: Διάκριση
Αν ο Θεός δεν δώσει μια απάντηση «χωρίς αμφιβολία», τότε πρέπει να προχωρήσουμε στον δεύτερο τρόπο λήψης αποφάσεων. Ο Ιγνάτιος τον περιγράφει σύντομα:
Δεύτερος χρόνος: Όταν πολύ φως και κατανόηση προέρχονται από την εμπειρία της απόγνωσης και της παρηγορίας, και της διάκρισης διαφόρων πνευμάτων.
Συνήθως, όταν αντιμετωπίζουμε μια σημαντική επιλογή, αισθανόμαστε μια εσωτερική σύγκρουση στα συναισθήματά μας. Η μια εναλλακτική μοιάζει ελκυστική, αλλά μετά έχουμε αμφιβολίες γι’ αυτήν, και τότε μια άλλη εναλλακτική μοιάζει καλύτερη. Οι επιφυλάξεις αρχίζουν να μας κατακλύζουν, και αποφασίζουμε ότι η πρώτη επιλογή ήταν έτσι κι αλλιώς καλύτερη. Αλλά και πάλι δεν είμαστε βέβαιοι. Αμφιταλαντευόμαστε.
Ο Ιγνάτιος πίστευε ότι αυτή η κίνηση μπρος-πίσως ανάμεσα στην παρηγορία και την απόγνωση ήταν η συνήθης κατάσταση στην καρδιά του ανθρώπου που προσπαθεί να λάβει μια σημαντική απόφαση. Όταν το θέμα είναι σημαντικό, η πάλη στην καρδιά μας εντείνεται. Το καλό πνεύμα και το κακό πνεύμα είναι ενεργά και το έργο τους εμφανίζεται στη σύγκρουση που νιώθουμε στην καρδιά μας. Αυτό είναι φυσιολογικό. Μάλιστα, ο Ιγνάτιος έλεγε στους πνευματικούς καθοδηγητές να ανησυχούν μόνο όταν τίποτα δεν φαίνεται να συμβαίνει στην καρδιά του ατόμου που πρέπει να αντιμετωπίσει μια σοβαρή απόφαση.
Συνήθως συμβαίνει κάτι. Η διάκριση του «δεύτερου χρόνου» έχει να κάνει με την ανίχνευση της καθοδήγησης του Αγίου Πνεύματος σ’ αυτή τη ροή της εσωτερικής ζωής. Ο Ιγνάτιος έμαθε γι’ αυτή κατά τη διάρκεια του έτους που πέρασε αναρρώνοντας από τα τραύματά του. Τι είχε γίνει τότε; Ονειρευόταν ότι θα επέστρεφε σε μια ζωή ρομαντικών σχέσεων και ιπποτισμού. Αλλά επίσης ονειρευόταν να γίνει ένας μεγάλος άγιος και υπηρέτης του Χριστού. Τα όνειρά του για ηρωικές πράξεις του έφερναν καταθλιπτικά και αποθαρρυντικά συναισθήματα. Τα όνειρά του ότι ακολουθούσε τον Χριστό, τον γέμιζαν χαρά και ενθουσιασμό. Αναγνώρισε ότι ο Θεός τον καθοδηγούσε μέσω αυτών των συναισθημάτων. Όταν χρησιμοποιούμε την διάκριση για να βοηθηθούμε στην λήψη αποφάσεων, κάνουμε ουσιαστικά αυτό που έκανε ο Ιγνάτιος.
Σε έναν από τους κανόνες τους για τη διάκριση, ο Ιγνάτιος εξηγεί γιατί η παρηγορία και η απόγνωση είναι σημαντικές για τη λήψη αποφάσεων: «Διότι όπως στην παρηγορία το καλό πνεύμα μας καθοδηγεί και μας συμβουλεύει, έτσι και στην απόγνωση το κακό πνεύμα μας καθοδηγεί και μας συμβουλεύει. Ακολουθώντας τις συμβουλές του, δεν μπορούμε ποτέ να βρούμε το δρόμο για μια σωστή απόφαση».
Με άλλα λόγια, η παρηγορία και η απόγνωση δεν είναι απλώς πνευματικές και συναισθηματικές καταστάσεις που απολαμβάνουμε ή που υπομένουμε. Σημαίνουν κάτι, γιατί σε αυτές είναι ενεργές πνευματικές δυνάμεις. Όταν αντιμετωπίζουμε μια σημαντική απόφαση, μπορούμε να διακρίνουμε τον καλύτερο δρόμο που μπορούμε να πάρουμε, δια της προσεκτικής διάκρισης αυτών των συναισθημάτων.
Ξεκινάμε παρατηρώντας αυτές τις πνευματικές κινήσεις. Συνήθως, μόλις συνειδητοποιήσουμε ότι πρέπει να κάνουμε μια επιλογή, έχουμε κάποιες αρχικές αντιδράσεις. Ίσως είμαστε ενθουσιασμένοι για μια νέα δυνατότητα. Ίσως αισθανόμαστε ένα κύμα φόβου. Η προσευχή της Ανασκόπησης της Ημέρας είναι μια καλή πρακτική για να οξύνουμε την επίγνωση αυτών των συναισθημάτων.
Χρειάζεται να αποφασίσουμε τι σημαίνουν αυτές οι πνευματικές κινήσεις για την απόφασή μας. Η πνευματική παρηγορία και η πνευματική απόγνωση δεν είναι το ίδιο πράγμα με το να αισθανόμαστε καλά ή άσχημα. Μπορεί να αισθάνεται κανείς ενθουσιασμό στην προοπτική μιας νέας εργασίας, επειδή θα του δώσει την ευκαιρία να ταξιδέψει σε ενδιαφέροντα μέρη. Ή μπορεί να αισθάνεται λυπημένος επειδή του λείπουν οι πρώην συνάδελφοί του. Επιφανειακά συναισθήματα όπως τα παραπάνω, συνήθως δεν έχουν ιδιαίτερη πνευματική σημασία. (Φυσικά, αν είναι πολύ έντονα, ίσως χρειαστεί να διερευνήσει για ποιο λόγο αισθάνεται έτσι).
Η πνευματική παρηγορία και η πνευματική απόγνωση είναι βαθύτερα συναισθήματα που επηρεάζουν τη σχέση μας με τον Θεό με κάποιον τρόπο. Αφορούν την θεμελιώδη διάθεση της καρδιάς. Περιέχουν μια αίσθηση του «σωστού» και του «λάθους». Η πνευματική παρηγορία έχει να κάνει με την αίσθηση ότι ορισμένες ενέργειες θα μας φέρουν πιο κοντά στον Θεό και θα μας βοηθήσουν να συνειδητοποιήσουμε πληρέστερα τι επιθυμούμε πραγματικά. Η πνευματική απόγνωση είναι η αίσθηση ότι απομακρυνόμαστε από αυτό που πραγματικά είμαστε. Όταν αυτά τα συναισθήματα αναδύονται κατά τη διαδικασία λήψης μιας απόφασης, ο Ιγνάτιος λέει ότι το καλό πνεύμα και το κακό πνεύμα προσφέρουν «συμβουλή» μέσω αυτών.
Η συμβουλή της απόγνωσης δεν βοηθά. Ο Θεός δεν στέλνει απόγνωση. Συναισθήματα άγχους, δυσφορίας και αποθάρρυνσης είναι αρμοδιότητα του εχθρού. Θεωρητικά, μπορεί να μάθουμε κάποια πολύτιμα πράγματα διακρίνοντας τον τρόπο που το κακό πνεύμα εργάζεται στην απόγνωση, αλλά είναι μια δύσκολη και γεμάτη πολυπλοκότητα διάκριση. Η καλύτερη συμβουλή του Ιγνατίου για την απόγνωση, είναι να της αντισταθούμε και να την αγνοήσουμε για λόγους λήψης αποφάσεων. Μας προειδοποιεί να μην παίρνουμε καμία απόφαση ενόσω βρισκόμαστε σε απόγνωση, γιατί σ’ αυτήν ακούμε τη συμβουλή του πονηρού.
Περισσότερο μας ενδιαφέρει η συμβουλή του Αγίου Πνεύματος που έρχεται μέσω της παρηγορίας. Καθώς σκεπτόμαστε τις επιλογές που έχουμε μπροστά μας, πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση για συναισθήματα χαράς, ικανοποίησης και ειρήνης. Πρέπει να αναζητάμε εκείνη την απαλή (ή όχι και τόσο απαλή ) έλξη προς μια από τις εναλλακτικές μας. Μπορεί να είναι το Άγιο Πνεύμα που μας λέει «πήγαινε προς αυτή την κατεύθυνση». Μπορεί να είναι. Οποιαδήποτε καθοδήγηση από το Άγιο Πνεύμα πρέπει να ερμηνεύεται και να αξιολογείται. Υπάρχουν πολυπλοκότητες και αποχρώσεις. Υπάρχουν πολλές ερωτήσεις για τη συμβουλή που μας δίνει η παρηγορία. Είναι η συμβουλή αυτή πνευματική, δηλαδή είναι ριζωμένη στην πίστη και επικεντρωμένη στον Θεό; Αυτή η συμβουλή έρχεται από τον εαυτό μας, καθώς «διαβάζουμε» τα πράγματα μέσα στην λάμψη μιας ευχάριστης εμπειρίας; Είναι μια ψεύτικη παρηγορία που προέρχεται από το πονηρό πνεύμα;
Μια εμπειρία της καθοδήγηση του Θεού δεν είναι αρκετή. Ο Ιγνάτιος λέει ότι «πολύ φως και κατανόηση προέρχονται δια της εμπειρίας της απόγνωσης και της παρηγορίας, και της διάκρισης διαφόρων πνευμάτων». Στον πληθυντικό. Μπορούμε να προσεγγίσουμε την βεβαιότητα ότι γνωρίζουμε το θέλημα του Θεού καθώς έχουμε πολλές εμπειρίες της καθοδήγησης του Αγίου Πνεύματος σε βάθος χρόνου και με διάφορους τρόπους.
Αυτό δεν είναι κάτι που κάνει μόνος του κανείς. Πρέπει να βρει έναν πνευματικά ευαίσθητο φίλο ή σύμβουλο, που μπορεί να βοηθήσει στην αντικειμενική εξέταση αυτών των θεμάτων. Μπορεί να του ξεφύγει κάτι σημαντικό. Η ίδια η διαδικασία της περιγραφής της απόφασής του σε κάποιο άλλο άτομο, είναι πιθανό να βοηθήσει και στην κατανόησή της. (Συνεχίζεται)

Μέρος 4ο: ΤΡΕΙΣ ΤΡΟΠΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΙΡΝΟΥΜΕ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

4o meros-Ο πρώτος τρόπος: «Καμία αμφιβολία»
Ο πρώτος τρόπος είναι η απάντηση που έρχεται απευθείας από τον Θεό. Έχεις μια απόλυτη πεποίθηση ότι μια από τις εναλλακτικές είναι η σωστή. Και απλούστατα δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι’ αυτό. Ο Ιγνάτιος την αποκαλεί απόφαση του «πρώτου χρόνου».
Πρώτος χρόνος: Όταν ο Θεός και Κύριός μας κινεί και ελκύει την θέληση που μια αφοσιωμένη ψυχή χωρίς δισταγμό, ή την δυνατότητα δισταγμού, ακολουθεί ό,τι έχει εκδηλωθεί σε αυτήν. Ο άγιος Παύλος και ο άγιος Ματθαίος ενήργησαν έτσι ακολουθώντας τον Χριστό και Κύριό μας.
Κάποιες φορές η θεία χάρη κατεβαίνει επάνω μας χωρίς προειδοποίηση «από το πουθενά». Δεν προκαλείται από κάτι που βλέπουμε, ακούμε, σκεπτόμαστε ή θυμόμαστε. Ο Θεός μας αγγίζει ευθέως. Εφόσον μόνο ο Θεός έχει άμεση πρόσβαση στην ψυχή μας, ο Ιγνάτιος λέει ότι μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι αυτό το είδος παρηγορίας είναι από τον Θεό. Μερικές φορές οι αποφάσεις, επίσης, έρχονται με αυτόν τον τρόπο. Απλώς «ξέρουμε» τι πρέπει να κάνουμε.
Η ουσία αυτού του πρώτου χρόνου απόφασης είναι η συναρπαστική έλξη που δεν μπορούμε να αμφισβητήσουμε. Ελκυόμαστε σε αυτήν «χωρίς την δυνατότητα δισταγμού», λέει ο Ιγνάτιος. Αυτή φαίνεται ότι ήταν η εμπειρία του αγίου Παύλου και του αγίου Ματθαίου, τους οποίους ο Ιγνάτιος υποδεικνύει ως παραδείγματα. Όταν ο Χριστός τον κάλεσε, ο Ματθαίος ο φοροεισπράκτορας παράτησε τα πάντα και Τον ακολούθησε αμέσως. Όταν ο Χριστός αποκαλύφθηκε στον Παύλο καθ’ οδόν προς την Δαμασκό, ο Παύλος δεν είχε καμία αμφιβολία για το τι χρειαζόταν να κάνει ως απάντηση. Παρέδωσε τη ζωή του στον Χριστό. Και για τους δύο άνδρες ήταν αδύνατο να αμφισβητήσουν ότι ο Χριστός τους έδειχνε τη σωστή κατεύθυνση.
Αλλά συμβαίνει τόσο συχνά αυτό; Μάλλον όχι. Είμαστε πλάσματα των αισθήσεων, της λογικής και των συναισθημάτων, και ο Θεός εργάζεται συνήθως δια των καθημερινών περιστάσεων και των συνηθισμένων ανθρώπινων ιδιοτήτων. Από την άλλη πλευρά, οι δραματικές μεταστροφές δεν είναι ανήκουστες, και δεν είναι ασυνήθιστο κάποιοι άνθρωποι να έχουν μια σταθερή πεποίθηση ότι καλούνται από τον Θεό με συγκεκριμένο τρόπο. «Γεννήθηκα για να διδάξω». «Πάντα ήξερα ότι θα έπρεπε να γίνω ιερέας». «Δεν ήθελα τίποτ’ άλλο, μόνο να γίνω γιατρός». Μερικές βεβαιότητες μπορούν κάλλιστα να είναι ένα είδος ιγνατιανής απόφασης του «πρώτου χρόνου». Ακόμη κι έτσι, οι άνθρωποι που έχουν σταθερές και χωρίς αμφιβολίες πεποιθήσεις, πρέπει να λάβουν πολλές ακόμη αποφάσεις καθώς ακολουθούν την κλήση τους. (Συνεχίζεται)

Σκέψεις για την αλληλεγγύη…

pyrkagies 25-07-2018Βλέποντας στην τηλεόραση την αλληλεγγύη και τη βοήθεια που πολλοί άνθρωποι προσφέρουν στους πληγέντες από την φωτιά, κάποια λόγια του Ιησού αντηχούν μέσα μου:
«Ελάτε, οι ευλογημένοι απ’ τον Πατέρα μου, κληρονομήστε τη βασιλεία που σας έχει ετοιμαστεί απ’ την αρχή του κόσμου. Γιατί, πείνασα και μου δώσατε να φάω, δίψασα και μου δώσατε να πιω, ήμουν ξένος και με περιμαζέψατε, γυμνός και με ντύσατε, άρρωστος και μ’ επισκεφθήκατε, φυλακισμένος κι ήρθατε να με δείτε… Σας βεβαιώνω πως αφού τα κάνατε αυτά για έναν από τους άσημους αδερφούς μου, τα κάνατε για μένα». (Ματθαίος 25,34-40)
Με την φρικτή αυτή εθνική τραγωδία αναρωτιόμαστε πού είναι ο Θεός τώρα. Γιατί δεν βάζει το χέρι του; Γιατί να προσευχηθώ στον Θεό αφού δεν μπορεί να αλλάξει τα πράματα; Όμως ο Χριστός ζητάει τι μπορούμε εμείς να κάνουμε για Εκείνον και όχι τι μπορεί να κάνει Εκείνος για εμάς. Μας ρωτάει : «Βλέπεις Εμένα σε κάθε πρόσωπο που υποφέρει και έχει γονατίσει στον πόνο; Εσύ τι κάνεις γι’ αυτό;»
Κάθε κραυγή παιδιού, τα δάκρυα ανθρώπων, κάθε απόγνωση, απελπισία και φόβος που εκφράζεται σε κάθε πρόσωπο, ο Χριστός τα παίρνει επάνω Του και τα κάνει δικά Του. Εκείνος εκφράζεται μέσα από τον πόνο των ανθρώπων. Πολλοί άνθρωποι απάντησαν στις κραυγές και τα δάκρυα των ανθρώπων και του Ιησού. Είναι σίγουρο ότι σε αυτούς ανήκει η βασιλεία των ουρανών γιατί ό,τι λέει Εκείνος δεν το παίρνει πίσω. Μην ξεχνάμε ότι ως χριστιανοί, μπροστά στον ανθρώπινο πόνο προσπαθούμε να δούμε μια άλλη διάσταση: ότι πίσω από τον πόνο κρύβεται ο ίδιος ο Θεός. Το να βλέπω τον ίδιο τον Χριστό στο πρόσωπο κάθε συνανθρώπου που θρηνεί και πονάει είναι η τέλεια προσευχή και μια οδός προς την αγιοσύνη.
Προσευχόμαστε για όλους όσοι βοηθούν και θέλουν να βοηθήσουν, ο Κύριος να τους ευλογεί, να τους δίνει την χάρη Του σε κάθε βήμα της ζωής τους και δύναμη για εκπληρώνουν το θεάρεστο έργο τους.

(του π. Πέτρου Χονγκ)

Προσευχή βασισμένη στο Πάτερ Ημών, για τις δύσκολες στιγμές που περνάει η χώρα…

photo pyrkagies 24-07-2018Πατέρα μας που βρίσκεσαι στους ουρανούς, ρίξε το βλέμμα σου στον πόνο και στα βάσανα των ανθρώπων που χτυπήθηκαν από τις φωτιές. Γνωρίζουμε ότι δε μένεις αδιάφορος στον ανθρώπινο πόνο, ξέρουμε ότι ακούς τις ψυχές μας. Παρηγόρησε, Πατέρα, με τον τρόπο που γνωρίζεις Εσύ, όλους όσοι υποφέρουν από τις φωτιές.
Κύριε, κάνε να Σε δοξάσουν όλοι ως Θεό, μέσα από αυτή την τραγωδία όπου άνθρωποι έχουν χάσει τους δικούς τους ή ανησυχούν για τους δικούς τους, Εσύ μόνο μπορείς να απαλύνεις τον πόνο τους και να καθησυχάσεις τις καρδιές τους.
Θεέ Πατέρα, ας έρθει η βασιλεία Σου, αυτή που θα εγκαταστήσει στις καρδιές μας την ειρήνη, την ομόνοια, την συμπόνια και την αλληλεγγύη.
Ουράνιε Πατέρα, ας γίνει το θέλημα Σου. Το θέλημά Σου είναι να ζήσουμε όλοι μαζί Σου, σαν αληθινά παιδιά Σου. Ο θάνατος δεν έχει τον τελευταίο λόγο: με την ανάσταση του Υιού Σου μάς υπόσχεσαι ότι θα μάς ενώσεις για πάντα μαζί Σου. Εσύ που νίκησες τον θάνατο, δώσε μας από τώρα και στο εξής να πιστεύουμε στην δύναμη της ανάστασης. Προσευχόμαστε για όλους όσοι πέθαναν εξαιτίας της πυρκαγιάς, να τους υποδεχτείς στην αγκαλιά Σου με την ελπίδα ότι θα ενωθούμε ξανά όλοι μαζί όποτε και όταν το θελήσεις Εσύ, Πατέρα.
Δώσε μας τον απαραίτητο για τη ζωή μας άρτο, ώστε να μάθουμε να μοιραζόμαστε μεταξύ μας και να ευχαριστούμε επειδή πάντα μας προσέχεις και νοιάζεσαι για εμάς ως στοργικός Πατέρας. Προσευχόμαστε για όλους όσοι έχασαν τα σπίτια τους και θα βρεθούν στον δρόμο. Έμπνευσε, Θεέ Πατέρα, ένα πνεύμα αλληλεγγύης μεταξύ των ανθρώπων, ώστε να βρουν στέγη και τροφή στους συνανθρώπους τους.
Συγχώρησε τις αμαρτίες μας, όπως κι εμείς τις συγχωρούμε σε όσους αμάρτησαν εναντίον μας. Πατέρα, συχνά το κέρδος, η αδιαφορία και η πλεονεξία μάς οδηγούν στην αμαρτία και στην διάλυση των σχέσεών μας με τα συγγενικά μας πρόσωπα, τους φίλους και τους συνεργάτες μας. Συγχώρησέ μας και σε αυτή την κρίσιμη ώρα, και βοήθησέ μας να συμφιλιωθούμε ξανά με όλα τα άτομα που έχουμε αδικήσει.
Μη μας αφήσεις μόνους στον πειρασμό, αλλά γλίτωσε μας από τον Πονηρό, ουράνιε Πατέρα. Είμαστε επιρρεπείς στους πειρασμούς, γνωρίζεις τις αδυναμίες μας, αλλά δε μας κατηγορείς. Μας ζητάς να μάθουμε μέσα από Εσένα να είμαστε δυνατοί και να αντιστεκόμαστε στους πειρασμούς. Σε αυτήν την κρίσιμη ώρα, μη μας αφήσεις να πέσουμε στον πειρασμό να κατηγορούμε και να καταδικάζουμε, αλλά να μείνουμε ενωμένοι, και με ομοψυχία να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλο, σηκώνοντας λίγα από τα βάρη του συνανθρώπου μας.

(Του π. Πέτρου Χονγκ, τ.Ι.)

Λαμβάνοντας αποφάσεις (2ο μέρος)

2o MEROS - superior generalΤετάρτη σήμερα, ημέρα για ανάρτηση που αφορά την Ιγνατιανή Πνευματικότητα.
Συνεχίζουμε με τη 2η από τις παρουσιάσεις σχετικά με το σημαντικό θέμα της λήψης αποφάσεων στη ζωή μας.

ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ
Η Ιγνατιανή διάκριση συχνά θεωρείται συνώνυμη με την Ιγνατιανή λήψη αποφάσεων. Η διάκριση είναι ένα σημαντικό μέρος της λήψης καλών αποφάσεων – ένα απαραίτητο μέρος της Ιγνατιανής άποψης – αλλά η διάκριση είναι κάτι πολύ ευρύτερο. Η «δοκιμή των πνευμάτων», όπως λέει η Γραφή, είναι κάτι που πρέπει να γίνεται διαρκώς. Ο Θεός είναι πάντοτε παρών στον κόσμο μας. Το Άγιο Πνεύμα είναι διαρκώς ενεργό στην εσωτερική ζωή μας. Αλλά είναι ενεργά κι άλλα πνεύματα – «ο εχθρός της ανθρώπινης φύσης μας», όπως το έθετε ο Ιγνάτιος. Η διάκριση σημαίνει ότι συντονιζόμαστε με αυτή την πνευματική δίνη και βρίσκουμε τον τρόπο που ο Θεός μας καθοδηγεί. Η διάκριση μπορεί να μας βοηθήσει στις μεγάλες αποφάσεις, αλλά η διάκριση είναι επίσης ενεργή όταν στεκόμαστε στην ουρά του σούπερ μάρκετ, ή όταν έχουμε μια επαγγελματική συνάντηση, ή όταν ακούμε τη διήγηση ή τον πόνο ενός φίλου.
Κατά την ιγνατιανή άποψη, η διάκριση είναι μια κατάσταση στοχαστικής συνείδησης της πνευματικής σημασίας των πραγμάτων. Είναι ένα είδος ξεκομμένης δέσμευσης με τον κόσμο, ένας τρόπος να είμαστε ενεργά δεσμευμένοι στη ζωή από μια θέση στοχαστικής ευαισθησίας στην πνευματική πραγματικότητα. Το ιγνατιανό ιδεώδες είναι να γίνει κανείς «ενορατικός εν δράσει», δηλαδή κάποιος που είναι διαρκώς συντονισμένος με την εσωτερική ζωή καθώς διαρκώς αναζητά να φέρει την αγάπη του Θεού στους ανθρώπους και τις περιστάσεις που συναντά κάθε μέρα. Όταν γινόμαστε καλοί στη διάκριση, ο τρόπος αυτός γίνεται τρόπος ζωής.
Οπωσδήποτε όλοι χρειαζόμαστε βοήθεια όταν πρόκειται να λάβουμε μια απόφαση. Η σκέψη μας διαστρεβλώνεται από μια πληθώρα «γνωστικών προκαταλήψεων» (cognitive bias), όπως τις ονομάζουν οι ψυχολόγοι. Νομίζουμε ότι έχουμε περισσότερο έλεγχο επάνω στους ανθρώπους και στα γεγονότα απ’ όσο έχουμε στην πραγματικότητα. Προτιμάμε μικρά και άμεσα οφέλη απ’ ότι σπουδαιότερα και μακροπρόθεσμα οφέλη. Όταν σκεπτόμαστε το μέλλον, δίνουμε περισσότερο βάρος στο πιο πρόσφατο γεγονός που συνέβη απ’ ό,τι σε πιο μακρινά γεγονότα. Θα δούμε μοτίβα σε παλιότερα γεγονότα, ενώ στην πραγματικότητα δεν υπάρχει τίποτα τέτοιο. Υπερεκτιμάμε την ικανότητά μας να αντισταθούμε στον πειρασμό και να δείξουμε αυτοσυγκράτηση. Υποτιμάμε το χρόνο που χρειάζεται για να τελειώσει μια δουλειά. Όταν συμβαίνουν καλά πράγματα, νομίζουμε ότι είμαστε υπεύθυνοι. Όταν τα πράγματα δεν πάνε όπως θα θέλαμε, φταίνε άλλοι. Το μεγαλύτερο πρόβλημα στη λήψη αποφάσεων είναι οι «προκαταλήψεις επιβεβαίωσης» (confirmation bias). Το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου έχουμε μια καλή εικόνα του τι θέλουμε να κάνουμε, και συστηματικά θα αναζητάμε λόγους για να το κάνουμε ενώ θα αγνοούμε τους λόγους για να μην το κάνουμε. Αν κάποιος θεωρεί ότι δεν τον αφορούν οι «προκαταλήψεις επιβεβαίωσης», δεν είναι ο μόνος! Οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν ότι είναι εξυπνότεροι, πιο ακριβείς, πιο τυχεροί και πιο αντικειμενικοί από όλους τους υπόλοιπους. Σχεδόν μοιάζει κάθε απόφαση που έχει θετική έκβαση, να συμβαίνει κατά τύχη.
Δεν είναι να απορεί, λοιπόν, κανείς που ο Ιγνάτιος εξοικειώθηκε πολύ με την τυχαία φύση της λήψης αποφάσεων στη διάρκεια των πολλών ετών που εργάστηκε με ανθρώπους οι οποίοι προσπαθούσαν να αποφασίσουν την κατεύθυνση της ζωή τους. Δίνει μεγάλη προσοχή στην λήψη αποφάσεων στις «Πνευματικές Ασκήσεις». Η διάκριση και η λήψη αποφάσεων δεν είναι συνώνυμες στην ιγνατιανή παράδοση. Η διάκριση είναι μια τέχνη και μια δεξιότητα, αλλά είναι και μια στάση στοχαστικής συνείδησης που μπορεί να μας καθοδηγεί διαρκώς. Η λήψη αποφάσεων είναι μια διαδικασία. Η διάκριση είναι ένα μεγάλο μέρος της, αλλά στις «Πνευματικές Ασκήσεις» η λήψη αποφάσεων είναι από μόνη της ένα θέμα.

ΟΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΟΡΙΑ
Ο άγιος Ιγνάτιος δεν προσφέρει οποιοδήποτε είδος εγγύησης για τις αποφάσεις. Οι αποφάσεις, ακόμη και οι καλές αποφάσεις που ελήφθησαν με σωστό τρόπο, περιβάλλονται από αβεβαιότητα. Η διάκριση δεν δίνει γνώση του μέλλοντος. Δεν λέει τι πρόκειται να κάνουν άλλοι άνθρωποι σε σχέση με την απόφασή μας. Δεν εγγυάται ότι το νέο μας πρότζεκτ, ή η νέα δουλειά μας, ή ο γάμος μας θα έχουν επιτυχία. Δεν υπόσχεται καν ότι η επιλογή που έκανε κανείς θα πραγματοποιηθεί. Μπορεί, δηλαδή, να αποφασίσει κανείς ότι θα παντρευτεί, αλλά να μην βρει κάποιον που να θέλει να παντρευτεί. Μετά από διεξοδική σκέψη και διάκριση, μπορεί κάποιος να αποφασίσει να κάνει αίτηση για μια θέση εργασίας, αλλά η εργασία να δοθεί σε κάποιον άλλο. Ο πάπας Φραγκίσκος μιλούσε από την πλευρά της ιγνατιανής παράδοσης όταν είπε ότι «η αβεβαιότητα βρίσκεται σε κάθε πραγματική διάκριση… Ο κίνδυνος του να αναζητά κανείς και να βρίσκει τον Θεό σε όλα τα πράγματα, λοιπόν, είναι η προθυμία να εξηγεί υπερβολικά, να λέει με ανθρώπινη βεβαιότητα και αλαζονεία: ‘Ο Θεός είναι εδώ’».
Η ίδια η ζωή του Ιγνατίου είναι μια αφήγηση για τη φήμη του ως ειδικού στην λήψη αποφάσεων. Πολλές από τις αποφάσεις του, συμπεριλαμβανομένων και μερικών πολύ σημαντικών, δεν είχαν την έκβαση που εκείνος πίστευε ότι θα έχουν. Μετά τη μεταστροφή του, πήγε στους Αγίους Τόπους πιστεύοντας ότι ο Θεός ήθελε να περάσει την υπόλοιπη ζωή του εκεί. Οι εκκλησιαστικές αρχές στην Ιερουσαλήμ τον έστειλαν ξανά πίσω στην Ευρώπη. Νόμιζε ότι έπρεπε να νηστεύει αυστηρά, να τιμωρεί το σώμα του και να ασκεί άλλους αυστηρούς τρόπους μετανοίας. Αυτό επιβάρυνε μόνιμα την υγεία του και του προκάλεσε σημαντική πνευματική κακουχία. Δύο φορές αρνήθηκε το αξίωμα του γενικού ηγουμένου αφότου οι ιησουίτες αδελφοί του τον εξέλεξαν. Ο εξομολογητής του χρειάστηκε να τον διατάξει, ουσιαστικά, να αλλάξει νοοτροπία. Νόμιζε ότι οι ιησουίτες έπρεπε να κατέχουν μια ελάχιστη ιδιοκτησία. Στη διάρκεια της ζωής του, τελικά, οι ιησουίτες κατέληξαν να λειτουργούν ένα διεθνές δίκτυο σχολείων, να γίνουν πρωταθλητές στη συλλογή εράνων και έξυπνοι διαχειριστές του χρήματος. Ο Ιγνάτιος νόμιζε ότι ο Θεός ήθελε να γίνει πλανόδιος δάσκαλος, κήρυκας και ευαγγελιστής. Και όμως, τελικά πέρασε τα τελευταία δεκατέσσερα χρόνια της ζωής του διευθύνοντας τους ιησουίτες από ένα μικρό γραφείο στη Ρώμη.
Ο Ιγνάτιος δεν πίστευε ότι η λήψη καλών αποφάσεων ήταν το σπουδαιότερο στη χριστιανική ζωή. Για κείνον, οι αποφάσεις ήταν το μέσον, όχι ο σκοπός. Οι αποφάσεις μας φέρνουν προς τον Θεό ή μας απομακρύνουν από Εκείνον. «Η μοναδική επιθυμία και επιλογή μας πρέπει να είναι η επιδίωξη του σκοπού για τον οποίο πλάστηκε ο άνθρωπος», όπως λέει στην «Αρχή και Θεμέλιο» των Πνευματικών Ασκήσεων. Στις περισσότερες περιστάσεις μπορούμε να είμαστε λογικά βέβαιοι ότι μια καλή λήψη απόφασης είναι και η σωστή. Αλλά η απόφαση είναι το ένα βήμα. Δεν ξέρουμε πολλά για το επόμενο και το μεθεπόμενο βήμα. Κάθε απόφαση που λαμβάνει ένας άνθρωπος, είναι μια απόφαση μόνο για εκείνον. Δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε κανέναν άλλον πέρα από τον ίδιο.

(Επιμέλεια, μεταφράσεις: Ειρήνη Κουτελάκη)

Πνευματική Γωνιά – Ιησουίτες

Πέντε χρόνια πέρασαν απο την εκλογή του Πάπα Φραγκίσκου, τι γνώμη έχει σχηματίσει ο απλός ο κόσμος για το έργο του; Μερικές συνεντεύξεις πάνω στο έργο του και προπαντός ποιος είναι για τους απλούς ανθρώπους